Дьокуускай тэрилтэтин 38 бырыһыаныгар үлэттэн “чуумпутук уурайыы” – баар суол
Бу ыйытык үлэ дуогабарыгар суруллубут эбээһинэһин эрэ толорорунан муҥурданар, онтон атын сорудаҕы толорбот, үлэҕэ интэриэһэ суох үлэһиттэргэ сыһыаннаан этиллэр.
Ыйытыкка хапсыбыт хас иккис тэрилтэ үлэһиттэрин ортотугар итинник быһыыланыы, ол эбэтэр, эбии сорудаҕы толорбот үлэһит диэн суоҕун бэлиэтээбит. Оттон оннук көстүү баар тэрилтэлэрин салайааччылара, этэргэ дылы, ордук- хос айдаана, мачайа суох, “сүрэҕэ суох” үлэһити ууратарга дьулуһаллар.
Ол эрээри хампаанньа 71 бырыһыана бастаан утаа оннук үлэһити сирэй көрсөн кэпсэтэ, эбии үлэни, сорудаҕы толоруон баҕарбат төрүөтүн билэ сатыылларын эппиттэр.
Хампаанньа 31 бырыһыана итинник быһыы-майгы тахсыбатын курдук, ханнык дуоһунас туох эбээһинэстээҕин эрдэттэн толору суруйан билиһиннэрэллэрин эппиттэр.
Тэрилтэ 29 бырыһыана оннук үлэһиккэ ордук интэриэһиной сорудаҕы биэрэ, араас ньыманан интэриэстии сатыыр эбит. Хампаанньа 26 бырыһыана итинник үлэһиккэ бириэмийэни аныыры, буонуһу биэрэрин тохтотор.
Арай хампаанньа 12 бырыһыана оннук үлэһити ньээҥкэлэһэ сатаабакка тута ууратарын, сарбыйыыга түбэһиннэрэрин билиммит.
Тэрилтэ 4 бырыһыана ол үлэһит төлөбүрдээх үөрэххэ үөрэнэр түгэнигэр ол төлөбүрүн тохтоторун эппитэ.
“Чуумпу уурайыы” төрүөттэрэ
“Чуумпу уурайыы” икки сүрүн төрүөтүнэн хампаанньалар эмоциональнай сылайыыны, карьераны тупсарар кыах суох буолуутун ааттаабыттар. Ыйытыкка кыттыбыттар 57 бырыһыаннара эбии үлэни, сорудаҕы толорбот буолуу төрүөтүн үлэһит олус сылайбытынан, биир хам хатыланар түбүктэн салгыбытынан быһаарар эбит. “Карьераны тупсарар кыах суоҕа итиннэ төрүөт буолар” диэн ыйытыкка кыттааччы 52 бырыһыана хардарбыт.
Аны, респондет 18 бырыһыана үлэһит үлэ чааһын кэнниттэн эбии үлэни ылбата, мунньахтарга сылдьартан батыныыта – ол тустаах киһи хамнаһын үрдэттэрэ сатыырын эбэтэр бириэмийэ ылыан баҕарарын туоһута диэн саныыр эбит.
Кыттааччы 10 бырыһыана итинник быһыы-майгы салалта үлэни сатаан сааһылаан тэрийбэтин кытта сибээстээбит. Ыйытыкка хапсыбыт дьон 7 бырыһыана атын дуоһунаска түргэнник көһөрүөхтэрэ диэн санааттан тахсарын быһаарбыт. Биэс бырыһыан эппиэттээччи, эбии үлэни толорбот буолуу төрүөтэ – үлэһит, эбии дохуоттанар кыһалҕаттан, иккис үлэлээх буолуон сөбүнэн быһаарбыт.
Дьахтар аймах үлэҕэ кыһамньы сүтүүтүн сылайыыны (выгорание) кытта ситимниир эбит. Оттон 35 сааһыгар диэри ыччат – көннөрү сылайыыны уонна инники кэскил суоҕун кытта. Үрдүк үөрэхтээх кыттааччылар “чуумпутук уурайыы” тутаах төрүөтүнэн быста сылайыыны, сылаа мунньуллуутун ааттаабыттар.
Төһөнөн үлэһит дохуота үрдүк да, итинник быһыыланыыны сылайыыны, сылаа мунньуллуутун кытта сибээстииллэрэ аҕыйыыр. Холобур, куорат ыйга 100 тыһ. солк. тахса хамнаһы аахсар олохтоохторо итинник быһыы-майгы тахсыытын туох хайа иннинэ үлэ хаамыыта сыыһа былааннанарын кытта ситимнээбиттэр.
Санаан да көрдөххө, кыра хамнастаах, үлэлээн да карьерата үрдээбэтин билэр киһи сылаарҕыыр, эбии үлэни ылара аҕыйыыр, устунан “чуумпу уурайыыга” тиийэр кыаҕа улаатар.
Оттон эһиги санааҕытыгар, үлэһит үлэҕэ көҕө биллэр сүтэр, ээл-дээл сыһыаннаһар буолуута туохтан сэдиптэнэрий? Ону тэҥэ оннук үлэһиттэр эһиги тэрилтэҕитигэр бааллар дуу?