Дьокуускай куорат прокуратурата иһитиннэрэр

Элимиэни төлөөбөтөх ийэни сууттуохтара

Прокуратура Дьокуускай куорат олохтооҕо дьахтары РФ ХК 1 ч. 157-с ыстатыйатынан (элимиэни төлөөбөтөҕөр) буруйдуур аактатын бигэргэттэ. Холуобунай дьыала матырыйааллара кэпсииллэринэн, буруйданааччы бу иннинэ РФ КоАП 1 ч. 5.35.1 ыст. административнай эппиэтинэскэ ттардылла сылдьыбыт. Ол үрдүнэн сокуоннай сааһын туола илик төрөппүт кыыһыгар уһун кэм устата, убаастанар төрүөтэ суох, элэмиэни төлөөбөтөх. Иэһин төлүүр иһин туох да миэрэни ылбатах. Инньэ гынан, буруйданааччы элэмиэҥҥэ иэһэ 1 мөл. солк. куоһарбыт.

Буруйдуур аакта бигэргэнэн, дьыала суут көрүүтүгэр ыытылынна. 

Балыгы уоран сууттанна

Алтай кыраайыттан төрүттээх 58 саастаах киһиэхэ РФ ХК “б” пуунун 2-с ч. 158-с ыст. (сокуоннайа суох туора сиргэ киирэн уорууга) холуобунай дьыала көбүтүллэн, бу дьыаланы суут көрдө.

Суут быһаарбытынан, сууттанааччы 2025 с. олунньу 7 күнүгэр түүҥҥү кэмҥэ, Бааһынай ырыынагын территориятыттан булбут күлүүс тылларын баайыытын туһанан, сөп түбэһэр күлүүһү булан, ыскылааты арыйбыт уонна 9100 солк. суумаҕа сыаналанар тоҥ форель балыгы уорбут.

Сууттанааччы бу буруйу бу иннинэ эмиэ Бааһынай ырыынагыттан уорбутун иһин холуобунай дьыала тэриллибитин нөҥүө күнүгэр оҥорбут.

Суут буруйданааччыны 2 сыл 10 күн көс-холуонньаҕа (колония-поселение) көҥүлүн быһарга бириигэбэдээтэ.

Бириигэбэр сокуоннай күүһүгэр киирэ илик.

Икки сылга диэри хаайыллыан сөп

Прокуратура кэргэнниилэр иирсээннэрин түмүгэр тахсыбыт доруобуйаҕа чэпчэки эмсэҕэлээһини оҥоруу дьыалатын көрдө.

Бастааҥҥы силиэстийэ быһаарбытынан, бииргэ арыгылааһын кэмигэр кэргэнниилэр айдаарсан турбуттар. Кыыһырсыы төрүөтүнэн ойоҕо эр киһи таҥнарбытын билбит. Күөдьүйэн кэлбит күнүүлээһин уоҕар дьахтар куукуна быһаҕын ылан эрин хаҥас өттүгүн диэкинэн анньыбыт. Инньэ гынан эр киһиэхэ чэпчэки эмсэҕэлээһиҥҥэ киирсэр доруобуйатыгар кылгас кэмнээх кэһиллиини оҥорбут. Ол кэннэ кутталлаах быһыыны оҥорбутун өйдөөн, суһал көмөнү ыҥырбыт.

Силиэстийэлиир уорган бу буруйу РФ ХК “в” пуунун 2-с ч. 115-с ыстатыйатыгар (предмети сэп-сэбиргэл курдук туһанан эмсэҕэлээччи доруобуйатыгар кылгас кэмнээх кэһиллиини таһаарбыт чэпчэки хоромньуну соруйан оҥорууга) сыһыарда. Бу иһин буруйданааччы икки сылга диэри көҥүлэ быһыллыан сөп.

Дьокуускайдааҕы прокуратура бу дьыалаҕа буруйдуур аактатын бигэргэтэн, суут көрүүтүгэр ыытта.

Устудьуон уорууга буруйданна

Дьокуускайдааҕы прокуратура уорууга буруйданар устудьуон холуобунай дьыалатын бигэргэтэрин туһунан аактаны таһаарда.

Бастааҥҥы силиэстийэ кэмигэр быһаарыллыбытан, Дьокуускай биир үрдүк үөрэҕин кыһатыгар үөрэнэр устудьуон атыылаһааччы быһыытынан спорт маҕаһыыныгар сылдьан, сөбүлээбит спортивнай бүрүүкэтин туппутунан таҥаһы кэтэн көрөр сиргэ киирбит. Онно киирэн, түгэни туһанан, таҥаска баар уорары утары магниты көтүрэн ылбыт уонна бүрүүкэни үрүсээгэр уктубут. Салгыы уорбут малын кытта маҕаһыынтан тахсан барбыт.

Маҕаһыын үлэһиттэрэ үлэ чааһа бүтүүтэ табаар сүппүтүн билэн, кэтээн көрөр камера устубутун көрбүттэр уонна полицияҕа тыллаабыттар. Холуобунай көрдөөһүн күүһүнэн уорааччы кимэ биллэн, сарсыныгар тутуллубут. Буруйданааччы көстөн турар дакаастабыллар баалларынан буруйун толору билинэр көрдөрүүнү биэрбит.

Устудьуону РФ ХК 1 ч. 158 ыстатыйатынан (атын киһи баайын-дуолун кистээн уорууга) буруйдуур туһунан аактаны прокуратура бигэргэтэн, суут көрүүтүгэр ыытта. Буруйданааччы бу дьыаланан икки сылга диэри көҥүлэ быһыллыан сөп.

Ураты ыар буруйу оҥорбут күһэлэҥ эмтэниини барыа

Дьокуускай куорат прокуратурата РФ ХК “в” пуунун 3-с ч. 163-с ыст. уонна 4 ч. 111-с ыст. (күүһүнэн өттөйөн кыһарыйыыга, киһи олоҕор кутталлаах доруобуйаҕа ыар хоромньуну оҥорон сэрэҕэ суохтан киһи өлүүтүгэр тириэрдиигэ) буруйдуур Дьокуускай куорат олохтооҕор тэриллибит холуобунай дьыаланы, күһэлэҥ эмтэнии миэрэтин туттарга уурааҕы бигэргэтэн, суукка ыытта.   

Силиэстийэ быһаарбытынан, буруйданааччы (өлүөр өйдөөҕө чопчулана илик), итирик туруктаах сылдьан элбэх кыбартыыралаах дьиэ чердагар психическэй кэһиллиилээҕинэн дьайыыта уопсастыбаҕа кутталлааҕын ситэ-хото өйдөөбөккө, бэйэтин салайынар кыаҕыттан тахсан, арыгы атыылаһар соруктаах эмсэҕэлээччи дьахтартан харчытын барытын биэрэригэр ирдээбит, ол кэннэ сутуругунан төбөҕө, түөскэ охсуталаабыт. Онтон сиэттэрэн эмсэҕэлээччи өр буолбакка тыына быстыбыт.

Өр кэмнээх оперативнай-көрдүүр үлэ түмүгэр буруйу оҥорооччу кимэ-туга, бу холуобунай дьыалаҕа кыттыгаһа  быһаарыллыбыт.

Дьэллик ыт оҕону ытырбытыгар моральнай хоромньуну төлөттө

Сокуоннай сааһын туола илик ыкка ытыртарбыт оҕо ийэтэ үҥсэн, прокуратура бэрэбиэркэлиир үлэни ыытта.

Бэрэбиэркэ көрдөрбүтүнэн, 2024 с. атырдьах ыйыгар Жатай бөһүөлэгин биир дьиэтин подъеһын таһыгар 8 саастаах оҕоҕо дьэллик ыт саба түспүт.

Оҕо доруобуйатыгар хоромньуну ылыыта муниципалитет көрүүтэ-истиитэ суох дьэллик ыттары тутар эбээһинэстээх үлэтин ситэ толорботоҕуттан тахсыбыта быһаарыллыбыт. 

Манан ситимнээн прокурор  Жатай уокуруктааҕы дьаһалтатыгар ирдэбил түһэрэн, сокуоннай сааһын туола илик  оҕоҕо 100 тыһ. солк. суумалаах моральнай хоромньуну төлөттө.

Суут быһаарыыта сокуоннай күүһүгэр киирэ илик, ааһыныыга барыан сөп.

Көннөрөр холуонньаҕа бириигэбэрдэннэ

РФ ХК 3-с ч. 30-с уонна 1-кы ч. 105-с ыст. (өлөрөргө сорунууга) буруйданар куорат олохтооҕун холуобунай дьыалатын Дьокуускай прокуратурата бигэргэппитин туһунан суруйан турабыт. Силиэстийэ кэпсииринэн, буруйданааччы 2025 с. тохсунньуга күнүс бэйэтин кыбартыыратыгар итирик туруктаах сылдьан уолун кытта кыыһырсыбыт уонна уолун 8-тан аҕыйаҕа суохтук төбөтүн, көхсүн туһаайыыларынан охсубут, ол кэннэ куукуна быһаҕын ылан моонньун диэки түһүммүт. Эмсэҕэлээччи көмүскэммитин түмүгэр быһах кини хаҥас буутун бааһырдыбыт, уол саба түһээччини искэ тэбэн, кыбартыыраттан куотан быыһаммыт.

Суут бу дьыаланы көрөрүгэр буруйдааччы санаатын учуоттаан, эр киһини 6 сыл 6 ый көннөрөр холуонньаҕа көҥүлүн быһарга уураахтаата.

Билиҥҥитэ суут бириигэбэрэ сокуоннай күүһүгэр киирэ илик.

Бэрик ылыыга буруйданна

Суут кэмигэр быһаарыллыбытынан, сууттанааччы “Элбэх кыбартыыралаах дьиэлэр хапытаалынай өрөмүөннэрин пуондата” НКО техническэй бэлиитикэҕэ отделыгар инженер дуоһунаһын толоро сылдьан хапытаалынай өрөмүөнүнэн дьарыктанар “Оникс” ХЭУо генеральнай директорыттан үлэни туппутун туһунан аактаҕа илии баттыырын иһин кэммиэрчэскэй бэриги төлүүрүгэр күһэйбит. Илии баттааһын иһин сууттанааччы 90 тыһ. солк. ылбыт.

Суут судаарыстыбаннай буруйдааччы өрүт санаатын учуоттаан, сууттанааччыны 2 мөл. солк. ыстарааптыырга уурда.

Суут быһаарыыта сокуоннай күүһүгэр киирэ илик, ааһыныыга барыан сөп.