ДЬОКУУСКАЙ ЭРГЭ ТУТУУЛАРА: Библиотека дьиэтэ

Бу иннинэ Остуруок илиҥҥи башнятын пааматынньыгын историятын сырдаппыт буоллахпытына, салгыы Публичнай библиотека (Ленин проспегын уонна Октябрьскай уулусса быһа охсуһууларыгар турар Пушкин аатынан библиотека буола сылдьыбыта, билигин СӨ Национальнай библиотеката) историятын билсиэххэ.

Библиотека дьиэтин бырайыагын архитектор Климентий Лешевич оҥорбут. Губернатор Иван Крафт  архитектор үлэтин салайбыт уонна бу дьиэ куорат биир көстүүлээх, мааны тутуута буолуон баҕаран, тас көстүүтүн баайдык, кыраһыабайдык оҥорорго модьуйбут. Губернатор оннооҕор дьиэ тас көстүүтүн былаанын куоппуйалаан, Худуоһунньуктар академияларыгар экспертизаҕа ыыппыта биллэр. Дьиэ акылаатын түһэрии 1909 сыл ыам ыйын 6 күнүгэр буолбут. Сайыҥҥы кэмнэргэ олоҕо уонна бастакы мэндиэмэнэ бүппүт. Тутуу сезона бүтүүтүгэр туох баар үп барыта туттуллубут, онон 1910 сыл сааһыгар, тутуу үлэтэ ыытыллыан иннинэ, губернатор эмиэ харчы хомуйуутун салҕаабыт. Крафт олохтоох атыыһыттары үрүҥ бурдуктан атын табаардарыттан, биирдии бууттан (16 кг) 5-тии кэппиэйкэни биэрэн иһэллэригэр тылын ылыннарбыт. Ол курдук харчы хомуллан, иккис мэндиэмэн тутуллубут, онтон 1911 сыл сайыҥҥы ыйдарыгар ис үлэтэ оҥоһуллан, тутуу түмүктэммит. Ааҕан көрүүнэн, библиотеканы тутууга барыта 60-ча тыһыынча солкуобай туттуллубут этэ. 1911 сыл алтынньы 5 күнүгэр библиотеканы арыйыы үөрүүлээх быһыыга-майгыга ааспыт.

Биир ураты түгэнинэн куорат бастакы Саҥа дьыллааҕы харыйаларын бу библиотекаҕа туруора сылдьыбыттара буолар. Ол курдук, билиҥҥи курдук харыйаны болуоссаттарга туруорбат эбиттэр. «Якутская окраина» хаһыат 1915 сыл тохсунньутааҕы нүөмэригэр манныгы суруйбуттара биллэр: «Прелестный костюмированный вечер. Зал оформлен новаторски. Над хвойным лесом в розовых лучах парил аэроплан. На бал собралось около 150 человек. Были отмечены сдержанный костюм египтянки, оригинальной тигрицы, стильной змеи и так далее. Среди присутствующих замечены губернатор фон Витте, городской голова Петр Юмшанов с дочерьми». Ол кэннэ, эмиэ баай дьон кыттыспыт харчытыттан үбүлэнэн, политсыылынайдар оҕолоругар Саҥа дьыл бырааһынньыга тэриллибит. Бу Саҥа дьылы Наполеону кыайыыны кытта ситимнээн, ордук далааһыннаахтык бэлиэтээбиттэр курдук.

Оттон кулуба Петр Юмшанов бэйэтин дьиэтэ турбут сиригэр (билигин Ленин пр., 7) сэбиэскэй кэмҥэ “Волна” кафе үлэлээбитэ.

Онон библиотека бырааһынньыктыыр сир эмиэ буола сылдьыбыт. Биллэн турар, кыахтаах, баай дьоҥҥо.