ДЬОКУУСКАЙ ЭРГЭ ТУТУУЛАРА: Атыы-эргиэн дьиэлэрэ

Бу сырыыга атыы-эргиэн дьиэлэрин ахтан ааһыахха.

«Наследники Кушнарева» атыы-эргиэн дьиэтин 1903 сыллаахха 1-кы гильдиялаах биллиилээх атыыһыт Апексим Михайлович Кушнарев сыдьааннара: уола Петр, кыыһа Агриппина уонна огдообото Екатерина тэрийбиттэрэ. Сүрүн хонтуоралара Дьокуускайга баара, филиаллара уонна атыы туочукалара – уобалас бары бөдөҥ нэһилиэнньэлээх пууннарыгар, ону таһынан Охотскайга уонна Киренскэйгэ.

Атыы-эргиэн дьиэтэ биирдиилээн, кууһунан уонна дьаарбаҥкаҕа араас мануфактураны, таҥаһы-сабы, бытархай табаары, тимиртэн оҥоһуллубут дьиэ тээбириннэрин, аһылык сорох табаарын оҥорон атыыга таһаарара. Финик, инжир, пастила арааһын, бэрээнньик, мармелад, “Триумф” баахыланы, о.д.а. аҕалаллара. Өрөбөлүүссүйэ иннинээҕи сылларга фирма атыытын эргитиитэ, оҥорон таһаарыыта, түүлээҕи тутууну учуоттаабатахха, сылга 3-4 мөлүйүөн буолара. Петр Кушнаревка уот ситимин, музейы, библиотеканы туттарбытын уонна кыраайы аһынан-таҥаһынан хааччыйбытын, бары үтүөлэрин иһин “Дьокуускай куорат бочуоттаах олохтооҕо” аат иҥэриллибитэ. Сэбиэскэй кэмҥэ манна НКВД, Госбаан, Наукалар Академияларын Дьокуускайдааҕы филиала бааллара.

Коковин уонна Басов маҕаһыыннара билигин Ленин проспега уонна Аммосов уулуссата быһа охсуһар сирдэригэр (урукку “Якутзолото” дьиэтэ) турбут. Манна сэбиэскэй былаас инниттэн фарфор, никель, ыстаал, эмаль мал арааһа атыыга кэлэр эбит. Электрическэй лаампа араас көрүҥүн, фонариктары кытта атыылаан саҕалаабыттар.

Никифоров-Манньыаттаах «Вино-гастрономия» маҕаһыыныгар сакалаат кэмпиэттэри, Швейцария кофетын, соустаах анчоустары, искэҕи, көтөр этин арааһын, шампанскай араас көрүҥүн атыылыыллара.

«Якуцкъ» халбаһы-гастрономия маҕаһыыныгар семга балыгы, бочугурастары, Дунайтан аҕалыллыбыт селедканы атыылыыллара суруллубут. Охотскай уулуссаҕа (билигин Хабаров уул.) Парников атыыһыт трактирын тохсунньу 1 күнүнээҕи менютугар блины, устрица уонна Москва собуотун пиибэтэ – бакаала 10 харчыга баар эбит.

Cолянай лааппы 1826 сыллаахха тутуллубут, кинини атыыһыт Афанасий Мигалкин бас билэрэ, кини манна тууһу хаһаанара уонна атыылыыра. Онон “Солянай лааппы” диэн ааттаммыта. Кэнники лааппыны атын үлэҕэ-хамнаска туттубуттара, онтон олорор дьиэ буолбута.