14.02.2022 | 10:00

Дьокуускай үбүлүөйүгэр бэлэмнэнэр

Дьокуускай үбүлүөйүгэр бэлэмнэнэр
Ааптар: Айыына Ксенофонтова
Бөлөххө киир

Быйыл тапталлаах куораппыт төрүттэммитэ 390 сылын бэлиэтиибит. Ханнык баҕарар улахан даата, үтүө тэрээһин хайаан да чопчу былааннаах, туспа бэлиэлээх, суруктаах-бичиктээх буолар.

Урукку уонна билиҥҥи кэми дьүөрэлиир

Ааспыт сыл бүтүүтэ олохтоох дьаһалта үбүлүөйдээх сыл логотибын оҥорорго куонкурус биллэрбитэ. Аҕыйах хонуктааҕыта түмүк таҕыста, кыайыылаах аата билиннэ.

Тэрийээччилэр иһитиннэрбиттэринэн, барыта 16 сайаапка киирбит. Манна худуоһунньуктар, дизайнердар, копирайтердар, дизайн-устуудьуйалар, реклама тэрилтэлэрин, айар холбоһуктар үлэһиттэрэ, художественнай училищелар уонна үрдүк үөрэх кыһаларын устудьуоннара кыттыбыттар.  Дьокуускайдааҕы технология уонна дизайн колледжын 3 кууруһун устудьуона Василий Лукин бырайыага үрдүктүк сыаналанан, элбэх куолаһы ылан, кыайыылааҕынан ааттанна. Сүрүн бириис – 90 тыһыынча солкуобай.

 “Үлэбэр урукку уонна саҥа кэми дьүөрэлииргэ кыһаллыбытым. Тоҕо диэтэххэ биһиги киин куораппыт историята 1632 сылтан, Дьокуускай остуруога тутуллуоҕуттан саҕаламмыта. Ол билигин  аныгы уонна тэтимнээхтик сайдар куоракка кубулуйда”, – диэн санаатын үллэһиннэ Василий Лукин. Кини куонкуруска икки бырайыагынан кыттыбыт.

Василий этэринэн, сэргэ биһиги омук быһыытынан духуобунай баайбытын, култуурабытын, үтүө үгэстэрбитин уонна ыалдьытымсахпытын кэрэһилиир.

“Маны таһынан, кыһыҥҥылыы тымныы, халлаан күөҕэ өҥ сайыҥҥылыы сылаас күөх өҥҥө уларыйыыта биһиги тыйыс айылҕабыт уратытын көрдөрөр. Бу логотибы куорат уулуссаларыгар ыйанан турарын үгүстүк харахпар ойуулаан көрөрүм”, – диэн эбэн эттэ куонкурус кыайыылааҕа. 

Семен Сергеев, киин куорат кылаабынай архитектора, айар күрэх дьүүллүүр сүбэтин чилиэнэ:

Дьоһуннаах үлэ элбэх этэ. Мин эмиэ бу бырайыагы талбытым. Композицияҕа ааптар Дьокуускай куорат сүрүн бэлиэлэрин олус судургутук уонна өйдөнүмтүө гына киллэрбит.  Остуруок – куорат бастакы тутуута аныгылыы тутуу фонугар турара бу уһун кэрдиис кэмҥэ куорат сайдыбытын кэрэһилиир. Манна эбиитин ытык Сэргэбитин көрөбүт, бу биһиги төрүт үгэстэрбитин, силиспитин-мутукпутун умнубаппытын кэпсиир.

Кылаабынай архитектор бырайыак ааптара Саха сирин айылҕатын уратытын көрдөрөр өҥү-дьүһүнү таба көрдөрбүтүн хайҕаата. Семен Афанасьевич Василий Лукины кыайыытынан эҕэрдэлээтэ уонна эдэр киһи инникитин даҕаны интэриэһинэй үлэлэринэн бэйэтин көрдөрүөҕэ диэн эрэнэрин эттэ. 

Руслан Васильев, история уонна култуура пааматынньыктарын харыстыыр Бүтүн Арассыыйатааҕы уопсастыба Саха сиринээҕи салаатын сэбиэтин бэрэссэдээтэлэ:

Логотип сүрүн омооно үрдүккэ дьулуспут кубическай стела курдук (саҥа, үүнэ турар куорат) көрдөрүллүбүт итиэннэ история уонна удьуордааһын үгэстэрин үйэтитэр.

Руслан Васильевич этэринэн, логотипка туох да ордук хос суох буолара ордук, сүрүн санаа дьэҥкэтик уонна ырылхайдык өйдөнүөхтээх. Итиэннэ барыта биир кэлим дьүөрэлэһиэхтээх. Василий Лукин оҥорбут логотиба ол ирдэбилгэ сөп түбэһэр.

Руслан Васильев Дьокуускай остуруогун башнята тапталлаах куораппыт бэйэтэ туспа историялаах былыргы куорат буоларын көрдөрөр диэн санаалаах. Ону таһынан, кини логотипка сэргэ баарын сэргээбитин, урукку кэми кэрэһилиир бэлиэни ааптар бэркэ туһаммытын бэлиэтээтэ. 

 

Историческай суолталаах сыл

Киин куорат баһылыга Евгений Григорьев быйылгы үбүлүөйдээх сылга бэлэмнэнии хаамыытын инстаграмыгар сырдатта. Кини этэринэн, бу сылга киин куоракка сүүһүнэн ахсааннаах  култуурунай, спортивнай, научнай тэрээһиннэр ыытыллаллара былааннанар. Оттон балаҕан ыйыгар Куорат күнүн үөрэ-көтө бэлиэтиэхпит. Онно Туймаада хочотун хас биирдии олохтооҕо көхтөөхтүк кыттарыгар Евгений Николаевич эрэнэрин биллэрдэ. Кини сүрүн тэрээһиннэр очнай көрүҥүнэн ыытыллаллара буоллар диэн баҕа санаатын тиэртэ. 

 

Евгений Григорьев, киин куорат баһылыга:

– Үбүлүөйгэ бэлэх туттарар үтүө үгэс баар. Быйылгы сыл биһиги куораппытыгар историческай суолталаах. Оптуобус уонна хомунаалынай тиэхиньикэ пааркатын саҥардыахпыт. Бу иннинэ хаһан да буолбатах элбэх 75 тиэргэни тупсарыахпыт. Дьокуускайга бастакытын марафон ыытыллыаҕа. Суоллары тутуу үлэтэ салҕаныаҕа. Ленин проспегын киэҥ далааһыннаах саҥардан тутуутун бастакы түһүмэҕин түмүктүөхпүт. Ону таһынан нэһилиэнньэ олоҕун-дьаһаҕын тупсарар былаан үгүс. 

 

Бүтүн Арассыыйатааҕы аһаҕас күрэх саҕаланна

Олунньу 8 күнүгэр Дьокуускай куорат маастар-былаанын оҥорорго Бүтүн Арассыыйатааҕы аһаҕас күрэх туһунан пресс-конференция ыытылынна. Онлайн тэрээһиҥҥэ СӨ Ил Дархана Айсен Николаев, киин куорат баһылыга Евгений Григорьев кытыннылар. 

Ил Дархан куораты тутууга, Дьокуускай сайдыытыгар, дьон инники олоҕор маастар-былаан суолтата сүҥкэнин бэлиэтээтэ.

Евгений Григорьев хаарбах туруктаах дьиэлэр кыһалҕаларын, инфраструктура эргэрбитин, куорат экологиятын боппуруоһун таарыйда. Кини талааннаах уонна үтүөкэн үлэһит дьонноох Дьокуускай куорат үүнэр-сайдар кэскиллээх диэтэ. Ол иһин киин куораппыт нэһилиэнньэ олороругар, үлэлииригэр, айарыгар-тутарыгар табыгастаах буолуохтааҕын бэлиэтээтэ.     

Бүтүн Арассыыйатааҕы аһаҕас күрэх икки түһүмэҕинэн ыытыллыаҕа. Бастакыта – сүүмэрдээһин. Манна кыттааччылартан сайаапкалары тутуохтара уонна порфтолионан уонна эссенэн финалистары талыахтара. Иккис түһүмэххэ кыттааччылар куонкуруска үлэлэрин оҥоруохтара уонна ол түмүгүнэн кыайыылаахтар быһаарыллыахтара.

Күрэххэ куораты былааннааһыҥҥа, архитектураҕа, бырайыактааһыҥҥа идэтийбит тэрилтэлэр кытталлар. Куонкуруска сайаапкалары кулун тутар 15 күнүгэр диэри ыытыахха сөп. Кулун тутар 31 күнүгэр дьүүллүүр сүбэ финалистары талар мунньаҕа буолар. От ыйын  13 күнүгэр кыайыылаахтары быһаарыахтара. 

Кыайыылаах 2 мөл. 500 тыһыынча солкуобай харчынан наҕараадаланыаҕа. Иккис миэстэ бирииһэ – 2 мөл. солкуобай, үһүс миэстэҕэ – 1 мөл. солкуобай. 

Куорат маастар-былаанын оҥорууга кытын

Олунньу 1 күнүттэн Дьокуускай олохтоохторугар куорат маастар-былаанын оҥоруу бырайыагын иитинэн ыытыллар ыйытык саҕаламмыта. Маастар-былаан Дьокуускай куорат бигэтик уонна халбаҥнаабакка сайдарыгар Мэктиэни учуоттаан регион социальнай-экономическай бөҕөргөөһүнүгэр көмө-тирэх буолуохтаах: куорат эйгэтин тупсарыы, социальнай интеграцияны үрдэтии уонна экономика эргиирин көҕүлээһин.

Куорат баһылыга Евгений Григорьев бэлиэтээбитинэн, докумуон куорат эйгэтин тупсарыыга саҥа хардыыларга, хайысхаларга, аныгылыы тупсаран оҥорууга, экологияҕа, култуура уонна сынньалаҥ эйгэтигэр туһуланыа.

“Бырайыак Дьокуускайга олорор уонна үлэлиир дьон кыттыыта суох ситиһиллибэт. Ыйытык куораппыт инники кыаҕын, олох олоруу уонна куорат эйгэтин хаачыстыбатын үрдэтии, инфраструктура уонна социальнай кыһалҕа боппуруостарыгар уопсастыбаннай санааны арыйыыга, билиигэ туһуланар”, – диэтэ Григорьев.

Кыттыан баҕалаахтар анкета толороҕут.

Ыйытык 2022 сыл кулун тутар 20 күнүгэр диэри ыытыллар.

Сыылката:

taplink.cc/centeragency.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Дьоҕур-талаан арыллыыта
Спорт | 26.01.2023 | 18:00
Дьоҕур-талаан арыллыыта
Дьиҥинэн, Орто дойдуга кэлбит киһи барыта туохха эрэ дьоҕурдаах, талааннаах. Дьэ, ол арыллара, туттуллара дэбигис кыаллыбат. Ону үрдүк үөһээ айыыларбыт бэйэлэрэ быһааран эрдэхтэрэ. Биллэн турар, улаханнык сыраластахха, күнү-дьылы бараатахха, сүрэхтээх-бэлэстээх, туруу үлэһит, айылҕаттан айдарыылаах буоллахха эрэ дьоҕур, талаан кэлиэн сөп. Дьөгүөр Картузов, дьэ, кырдьык, айылҕаттан хатаҕаламмыт киһи. Тыа киһитин сиэринэн...
Сардаана Токоемова:  «Иистэн дуоһуйууну ылабын...»
Дьон | 28.01.2023 | 16:00
Сардаана Токоемова: «Иистэн дуоһуйууну ылабын...»
Иис сахаларга урут-уруккуттан хааммытыгар баар. Билигин биһиги ортобутугар талааннаах иистэнньэҥнэр, норуот маастардара аҕыйаҕа суохтар. Кустуктуу субуллар оһуор быысапкалары, сахалыы тыынынан илгийэр кылтан, сиэлтэн оҥоһуктары, туостан көбүөрдэри, сэлээппэлэри, халадаай былаачыйалары, оноолоох соннору, хаһыаччыктары о.д.а. саха дьахталлара ис сүрэхтэриттэн тигэллэр. Бу тигиилэргэ төһөлөөх дууһа сылааһа ууруллубута буолуой диэн киһи сөҕө эрэ саныыр....
«Прометей» оскуолатыгар сахалыы иитиини туруорсар төрөппүт кэккэтэ кэҥиир
Куорат олоҕо | 01.02.2023 | 17:00
«Прометей» оскуолатыгар сахалыы иитиини туруорсар төрөппүт кэккэтэ кэҥиир
Дьокуускай куорат историятыгар аан бастаан 990 миэстэлээх улахан оскуола аны күһүн үлэҕэ киириэхтээх.  990 миэстэ диэн бырайыактаммытынан уйунар кыаҕа буоларын өйдүөххэ наада. Киин куораппытыгар миэстэ тиийбэт кыһалҕата баарын тухары оскуолаларбыт 2-3 төгүл ноҕоруускалаах, иккилии симиэнэнэн үлэлии олоруохтара турдаҕа. Онон бу саҥа оскуолаҕа балтараа тыһыынчаҕа тиийэ оҕо үөрэнэрэ буолуо диэн барыллаан...
Көмө мүнүүтэ да тохтообот
Дьон | 03.02.2023 | 12:00
Көмө мүнүүтэ да тохтообот
Аҕа дойду Улуу сэриитин кэмигэр Саха сирин дьоно-сэргэтэ төһө да тыһыынчанан килэмиэтиринэн ыраах олордоллор, өйдөрө-санаалара Кыайыы эрэ туһугар сытара. Биир дойдулаахтарбыт харчынан, облигациянан, үрүҥ көмүһүнэн, кыһыл көмүһүнэн, балыгынан, күндү түүлээҕинэн о.д.а. көмөнү хара көлөһүннэрин тоҕон туран фроҥҥа ыыппыттара. Ийэлэрбит, эбэлэрбит ыарахан үлэлэрин быыһыгар төһөлөөх кээнчэни, үтүлүгү тигэн ыыппыттарай! Дэлэҕэ сэрии...