ДЕРБИ-2026: 7 тиҥэһэ кыттар

Аан дойдуга аатырбыт, бары судаарыстыбаларга олус ытыктанар ДЕРБИ бириис сүүрүк сылгы үөскэтиллэн тэнитиллибит дойдутугар Англияҕа 1780 сыллаахха аан маҥнай оонньоммута. Онно Банберри уонна Дерби диэн лордтар Эпсом кытыытыгар тиҥэһэлэрин, ботуччу уксан баран, 2414 м сүүрдүбүттэр. Тэрийээччилэр бириис аатыгар мөккүөрдэрин сэрэбиэйинэн быһаарбыттар. Дерби лорд баата тосхойон, тиҥэһэлэр бириистэрэ «ДЕРБИ» диэн сүрэхтэнэн, аатын үйэлэргэ суураллыбат гына ааттанан, күн бүгүнүгэр диэри бу орто дойдуга Дерби тиҥэһэлэргэ улахан суолталаах бирииһинэн биллэр. Ол эрээри бастакы Дерби кыайыылааҕынан Лорд Банберри тиҥэһэтэ Дайомед буолбут.

Онтон Арассыыйаҕа ДЕРБИ бириис «Императорское Скаковое общество» көмөтүнэн 1886 сыллаахха олохтоммут. Бастакы Арассыыйа ДЕРБИ-тин бирииһэ оччотооҕу кэмҥэ ботуччу эбит – 17 910 солк. Уопсай сууматтан бастаабыкка 14 674 солк. 50 харчы бэриллибит. Ол кэмнээҕи Эмиэрикэ дуолларын кууруһугар таһаардахха, 7 337 $.

Дойдубут бастакы ДЕРБИ-гэр 48 сылгы суруттарбыт да, стартка 13 тиҥэһэ тахсыбыт. Манна Польша магната Л.А. Красинскай сылгытын собуотугар төрөөбүт Гуд Бой уонна Баронет 2 м. 51 сөк. тэҥҥэ кэлбиттэр. Онтон ыла Арассыыйаҕа ат сүүрдүүтэ түргэн тэтиминэн сайдыбыт. Норуот араас араҥата үксэ ипподромҥа сылдьар буолан, сүүрдүү ураты бырааһынньыкка кубулуйбут.

1915-16 сс. бириис пуондата 50 000 солк. тиийбит. Эһиилигэр өссө да улаатыахтааҕын, Өктөөп өрөбөлүүссүйэтэ атахтаабыт. Ол да буоллар, дьолго диирбитигэр тиийэбит, Сэмэн Буденнай, Килимиэн Ворошилов курдук сылгы куттаах салайааччылар туруорсууларынан 1922 с. ДЕРБИ аата «Большой Всесоюзный приз» диэҥҥэ кубулуйбут. ССРС үрэллэ илигинэ, Москваҕа сыллата тэриллэрэ.

Саха АССР бастакы  ДЕРБИ бирииһэ 1989 с. бэс ыйын 11 күнүгэр оонньоммут. Аан дойдуга аатырар сүдү бириис Саха сиригэр тэриллэригэр өй-санаа өттүнэн сүбэ-ама биэрбит дьонунан энтузиастар Егор Андросов, Михаил Федоров, баайааччылар Петр Васильев, Степан Егоров, Андрей Константинов, Сергей Ядреев, Дьокуускайдааҕы Киин ипподром салайааччыта С.А. Скрябин буолаллар. Манна Нам улууһун Үөдэй сопхуоһун тиҥэһэтэ РАДАН (Досон – Роба) кыайар. Тренерэ Иван Петров, сүүрдээччитэ Геннадий Пестерев.

ДЕРБИ бүгүн – Өрөспүүбүлүкэ бырабыыталыстыбатын уонна тыа хаһаайыстыбатын министиэристибэтин өйөбүллэринэн ыытыллар биир суолталаах сүүрдүү. Бирииһин пуондата 2 000 000 солк. тиийэн турар. Дистанция уһуна – 2400 метров

Быйыл кимнээх кытталларый?

1. Күндүмэн (Комментант – Ривьера)

2. Камелия (Комментант – Камила)

3. Мэйзи Куин (Мэйзи Кин – Бабария)

4. Байархан (Франциско Гоя – Балерина)

5. Космобой (Корибион Бой – Анна Болейн)

6. Рокси (Конкискадор – Росарита Гоя)

7. Голден Бой (Дружина – Ассоль)