Дьэллик ыты көрүү-харайыы кыһалҕата

Кулун тутар 25 күнүгэр буолбут Ил Түмэн 18-с пленарнай мунньаҕар СӨ Ааҕар-суоттуур палаататын (мантан салгыы – АСП) 2025 сыллааҕы үлэтин түмүгүн бэрэссэдээтэл Алена Федорова иһитиннэрдэ. Бу туһунан Ил Түмэн пресс-сулууспата тугу суруйбутун салгыы билсиэҕиҥ.

АСП 15 муниципальнай оройуон хонтуруоллуур, ааҕар-суоттуур уорганнарын кытта дьэллик ыттары көрүү-истии үлэтэ хайдах тэриллэрин бэрэбиэркэлээбит.

Бу хайысхаҕа көрүллүбүт 274, 3 мөл. солк. бэрэбиэркэлэммититтэн 264,4 мөл. солк. туһаныыга кэһии (нарушение) баара көстүбүт. СӨ Бэтэринээрдэрин управлениета 2023 с. туһааннаах боломуочуйаны биэрии туһунан сөбүлэҥи өрөспүүбүлүкэ 409 тыа сирин түөлбэтиттэн (поселениетыттан) 32-ни эрэ кытта түһэрсибит, 2024 сылга ­­– 22 сөбүлэҥи. Ону да онно көдьүүс көрдөрүүтэ хайдах буолуохтааҕа ыйыллыбатах. Ол түмүгэр ити икки сылга 177 мөл. солк. бүддьүөт үбэ көдьүүһэ суохтук туттуллубутунан ааҕыллар эбит. Оттон 2025 сылга тиийэн, оросчуокка  тирэх буолар нуорма-быраап аактата суох 84 мөл. солк. субвенция тыырыллыбыт.

Бэрэбиэркэ ыытыллыбытын түмүгэр дьиэ кыылларын регистрациялыыр сокуон ылыллыбыт уонна олохтоох бүддьүөккэ субвенцияны биэрии бэрээдэгэр уларытыы киирбит. 2026 с тохсунньу 1 күнүнээҕи туругунан 278 олохтоох бэйэни салайыныы уорганын кытта сөбүлэҥ түһэрсиллибит.

Санатар буоллахха, аҕыйах хонуктааҕыта Ил Дархан уонна Бырабыыталыстыба пресс-сулууспата иһитиннэрбитинэн, 2026 сыл саҕаланыаҕыттан өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн 691 бэйдиэ ыт тутуллубут.

Саамай элбэх ыт Дьокуускайга тулуллубут – 328, онтон Нерюнгри куоракка – 137, Ньурбаҕа – 44, Алдаҥҥа – 29, Чурапчыга – 26, Намҥа – 25, Аммаҕа – 23. Атын оройуоннарга 20-тэн аҕыйах. Ыты иитии быраабылатын кэспит хаһаайыттарга 122 административнай быраабы кэһии боротокуола толоруллубут.

2025 сыл бүтүүтэ дьиэ кыылын регистрациялыыр туһунан сокуонунан хас биирдии иитээччи ыттары бэлиэтиир уонна кинилэр хаһаайыттарын туһунан иһитиннэриини базаҕа киллэрэрэ ирдэнэр буолбута. Ыттары регистрациялааһын булгуччулаах, оттон атын дьиэ кыылларын регистрациялааһын хаһаайын баҕатынан оҥоһуллар.