Дьэллик ыттары утары үлэ Дьокуускай куоракка хайдах ыытылларый?

Бу аана суох алдьархайынан сибээстээн «Киин куорат» Дьокуускай куоракка дьэллик ыт кыһалҕата хайдах быһаарылларын билистэ.

Бастатан туран, куоракка тахсар туох-баар кыһалҕаҕа эрийэр Биир кэлим диспетчер сулууспатыгар, норуокка биллэринэн ЕДДС, таҕыстыбыт.

Интэриниэккэ ЕДДС 3 нүөмэрэ ыйыллар: 444-251, 444-229, 444-564. Икки бастакы нүөмэргэ хаста да эрийэн тиийбэтибит. Үһүс нүөмэр тутатына ылла. Элбэх суһал быһыыны-майгыны быһаара үөрэммит түргэн-тарҕан куолас бастакы икки нүөмэр эҥкилэ суох үлэлиирин, төлөпүөннэрэ иннигэр туралларын этэн баран, оператор быһыытынан чопчу сайаапкаларынан эрэ хоруйдуур эбээһинэстээҕин быһаарда.

Бэлиэтээн эттэххэ, Олохтоох дьаһалта информациятынан, ЕДДС нөҥүө дьэллик ыт кыһалҕатынан күҥҥэ 10-15 сайаапка киирэр.

* * *

Салгыы Дьокуускай куорат Олохтоох дьаһалтатын Территориялары кытта үлэҕэ департаменын начаалынньыга Александр Скрябиҥҥа таҕыстыбыт.

– Александр Иванович, ЕДДС нүөмэригэр ыксаабыт киһи тутатына тиийимиэн сөп эбит. Аны туран, киһи өйүгэр дөбөҥнүк хатанар, суһал көмө, гаас, баһаар сулууспаларын курдук кылгас, судургу нүөмэри олохтуур туһунан боппуруос тура сылдьыбатаҕа дуо?

– Оннук кэпсэтии тахсар этэ. Ол эрээри уруккуттан олохсуйбут нүөмэри уларытыы нэһилиэнньэни өссө бутуйуон сөп. Иккиһинэн, ЕДДС хонтуоратыгар турар төлөпүөннэр бары эргэ аппарааттар, онон уустуктардаах.

– Өйдөннө. Биһиги дьэллик ыттар кыһалҕаларын туһунан суруйан эрэбит. Дьокуускай куоракка бу кыһалҕа хайдах быһаарылла турарый?

– Дьокуускай куоракка дьэллик ыттары кытта охсуһуу үлэтэ күн аайы ыытыллар. Ол курдук, күн аайы 17.00 чааска ВКС эрэсииминэн куорат баһылыгын солбуйааччы Владислав Слепцов салалтатынан бары управалар кыттыылаах мунньах ыытыллар. Төһө сайаапка киирбитин, хайдах быһаарыллыбытын отчуоттаһабыт.

2025 сылга Дьокуускай куоракка 2130 дьэллик ыт тутуллубут

2026 сыл икки ыйыгар – 263

 

Маны сэргэ Ветеринария департаменын кытта олохтоммут графигынан ордук чуолаан чааһынай сектордарынан дьиэ кыылын көрүү-истии быраабылатын тутуһууга эриэйдэлэри ыытабыт, нэһилиэнньэҕэ быһаарар-өйдөтөр өҥөнү оҥоробут. Ол курдук, үүммүт сылга номнуо 44 эриэйдэ ыытылынна. Дьэллик ыттары тутуунан дьарыктанарга 3 бэдэрээтчити (5 биригээдэ) кытта дуогабардаһан олоробут. Кистэл буолбатах, киһи ымсыырбат үлэтэ буолан, баҕалаах суоҕун кэриэтэ. Онон, дьэллик ыттары кытта охсуһууга сокуон иһинэн бүттүүн турунан үлэлиибит.

– Биригээдэлэргэ иһитиннэриилэр хантан, хайдах тиийэллэрий?

– Эппитим курдук, бары биир баайыыга үлэлиибит – ЕДДС, управалар, социальнай ситимнэр, приют, бэдэрээтчиттэр.

* * *

Дьэллик ыттары тутуунан дьарыктанар бэдэрээтчит (биллэр биричиинэнэн аатын ыйбаппыт):

– Биһиги икки биригээдэлээхпит уонна куорат 5 уокуругун кытта дуогабардаахпыт. Атын уокуруктары кытта атын бэдэрээтчиттэр үлэлииллэр. Күҥҥэ ортотунан 5-8 сайаапка киирэр. Туппут ыттарбытын Очиченко, 57 приюкка тиэрдэбит.

* * *

Ити курдук, Дьокуускай куоракка дьэллик ыттар туһунан ЕДДС, управалар, социальнай ситимнэр нөҥүө киирбит иһитиннэриилэр анал биригээдэлэргэ тиэрдиллэллэр. Биригээдэлэр аадырыстарынан сылдьан туппут ыттарын «Помоги выжить» приюкка илдьэн туттараллар.

«Помоги выжить» приют дириэктэрэ Екатерина Рукавишникова:

– Бүгүҥҥү күҥҥэ приюкка 300 дьэллик ыт баар. Кинилэри биһиги биир ый көрөбүт-истэбит, ол иһигэр вакцинациялыыбыт, стерилизациялыыбыт. Ол кэннэ төттөрү ыытабыт. Хаһаайыннаах ыттары кэлэн ылаллар. 2026 сылга үктэнэн баран 27 ыт дьиэтигэр төнүннэ. Иккилиитэ-үстүүтэ түбэһэр ыттар баар буолаллар. Олору тутатына билэбит. Оттон кыдьыктаах, ол эбэтэр дьоҥҥо куһаҕан сыһыаннаах, ытырыык ыт баар буоллаҕына, анал хамыыһыйа быһаарыытынан үйэлэрин тухары приюкка олорорго ууруллаллар.

* * *

Өскөтүн эһиги ханнык эрэ биричиинэнэн дьиэтээҕи харамайгытын сүтэрбит эбэтэр түөрт атахтаах доҕордонуоххутун баҕарар буоллаххытына, Очиченко уул., 57 приюттан билсиэххитин сөп.

Оттон уулуссаҕа бэйдиэ сылдьар дьиэ кыылын көрдөххүтүнэ, анал сулууспаларга биллэрэргитин умнумаҥ:
– Биир кэлим дьуһуурунай-диспетчерскэй сулууспа: 444-251, 444-229, 444-564;
– дьэллик харамайдары тутар бэдэрээтчит: +7 (924) 870-00-67;
– дьэллик харамайдары кытта үлэҕэ сулууспа : +7 (914) 301-65-54.

Саха Өрөспүүбүлүкэтин Бырабыыталыстыбатын 01.08.2014 с. 237 №-дээх уурааҕар олоҕуран “Саха Өрөспүүбүлүкэтин сиригэр-уотугар дьиэ кыылын иитии быраабылалара” олохтоммуттара.

Быраабылар дьиэ кыылын иитиигэ, дьаарбатыыга кэккэ ирдэбиллэри олохтууллар. Ол курдук:

* Дьиэ кыылын иитээччилэр санитарнай-ветеринарнай нуормалар ирдэбиллэрин толоруохтаахтар, дьоҥҥо куттал суоһаабатын ситиһиэхтээхтэр, кыыллара уопсай сирдэри киртиппэтин мэктиэлиэхтээхтэр уонна хааччыйыахтаахтар.

* Дьиэ кыылын дьаарбатаргытыгар, босхо ыытаргытыгар атын кыылларга, дьон дуоруобуйатыгар итиэннэ бас билиитигэр туох да куттал үөскүө суохтаах. Дьиэ кыыллара маныаха анаммыт эрэ сирдэргэ дьаарбатыллыахтаахтар.

* Чааһынай бас билэр территориялаах, тиэргэннээх дьон ыттарын тиэргэн эрэ иһигэр көҥүл ыыталлара эбэтэр баайан туруораллара көҥүллэнэр, ыт бэйэтин территориятыттан халбарыйар, суолга сүүрэн тахсар кыаҕа суох буолуохтаах.

* Ыты уопсай тиэргэҥҥэ уонна уулуссаҕа хайаан да томторуктаах уонна хонтуруолланар усталаах быалаах таһаарыллыахтаах. Бу ирдэбил 35 см намыһах уҥуохтаах ыттарга сыһыана суох.

* Племенной боруода быһыытынан ураты сыаннаһа суох кыылларга, элбэхтик төрөөн-ууһаан, көрүүтэ-истиитэ суох хаалар төрүөҕү биэрбэтиннэр диэн, стерилизациялааһын миэрэтэ хайаан да ылыллыахтаах.

* Сыллата дьиэ кыылын ветеринарнай тэрилтэҕэ илдьэн ииригирии ыарыытын утары быһыы туруортарыахтааххыт.

* Бэйдиэ сылдьар ыттар (моойторуктаах да буоллуннар) Дьокуускайдааҕы кыыллары быстах кэмҥэ көрөр-истэр пууҥҥа анал сулууспаларынан илдьэн туттарыллаллар. Пуунтан бэйэҕит кыылгытын төттөрү ыларгытыгар ороскуоту барытын уйунуохтааххыт (кыылы тутан аҕалбыт, көрөн-истэн, аһатан туруорбут өҥө барыта төлөбүрдээх).

Бу ыйыллыбыт быраабылалары кэһии иһин СӨ Административнай буруйу оҥоруу кодексатын 5.4 ыст.  эппиэтинэскэ тардыллаҕыт, ыстараап төлүүгүт. Ол курдук, бастакы сырыыга 1000 солкуобайтан 1500 солкуобайга диэри уонна 3000 – 5000 солк. диэри – иккистээн түбэһиигэ.