«Борьба в школу» Мархаттан саҕаланна

1800 үөрэнээччилээх, 100-н тахса педүлэһиттээх Марха орто оскуолатын (дириэктэр М.Н. Стручкова) тэрийиитинэн начаалынай кылаас уолаттара хамаанданан күрэхтэһиилэрэ ыам ыйын 16 күнүгэр буолан ааста. Турнир өрөспүүбүлүкэҕэ көҥүл тустуу сайдыбыта 70 уонна Монреаллааҕы (Канада) Олимпийскай оонньууларга үс саха бөҕөһө – Павел Пинигин, Роман Дмитриев, Александр Иванов кыһыл уонна үрүҥ көмүс мэтээллэри ылаттаабыт өрөгөйдөөх ситиһиилэрин 50 сылыгар ананна.

В.П. Керемясов аатынан тустууга аналлаах 3 №-дээх оҕо спортоскуолатын дириэктэрэ Василий Васильевич Уйгуров быһаарарынан, күрэхтэһиигэ тустуунан дьарыктанар филиаллардаах сэттэ орто оскуола кыра саастаах үөрэнээччилэрэ 11 ыйааһыҥҥа «Эркин эркиҥҥэ» көбүөргэ утарыта таҕыстылар.

Хамаанданан киирсии аан бастаан ыытылынна. Арассыыйа тустууга федерациятын көҕүлээһининэн «Борьба в школу» хамсааһын дойду үрдүнэн бара турар. Аан дойдутааҕы UWW тустуу тренердэрин хамыыһыйатын чилиэнэ, Арассыыйа сүүмэрдэммит хамаандатын тренерэ Петр Петрович Юмшанов ити бырайыакка улахан өйөбүлү, көмөнү оҥорор. Итинник «форматтаах» күрэхтэһии олоххо киллэриллиитигэр Саха сирэ бастакы саҕалааччылартан биирдэстэринэн буолар. «Мархалар аан бастаан саҕалаатылар» диэн быһаарар тустууга аналлаах 3 №-дээх ДЮСШ дириэктэрэ, көҥүл тустуу уонна хапсаҕай маастара, Саха Өрөспүүбүлүкэтин физическэй култуураҕа уонна спорка туйгуна Василий Васильевич Уйгуров.

«Салгыы, өссө күүскэ сайыннараммыт, оскуолаларга элбэх оҕону тустуунан дьарыктааммыт, улахан тустууктары таһаарыахтаахпыт диэн сыаллаах-соруктаах үлэлии сылдьабыт. ДЮСШ-3 иһинэн биэс филиал үлэлиир. 700-чэкэ оҕо дьарыктанар. Көрдөрүүлэрдээхпит. Уолаттарга аан дойду чөмпүйүөнэ, Европа призердара бааллар. Арассыыйа чөмпүйүөннэрэ, призердара элбэхтэр. Куоракка тустууну сайыннарарга былааннаах үлэ барар», – диир биэс филиаллаах спорт оскуолатын дириэктэрэ.

Тустууну өйүүр, күрэхтэһиилэри ыытар Марха оскуолатын дириэктэрэ Мария Стручковаҕа махталын биллэрдэ.

Турнир үөрүүлээхтик аһыллыытыгар аатырбыт бөҕөстөр, саха тустуутугар өрөгөйү аҕалбыт ССРС спордун үтүөлээх маастардара Павел Павлович Пинигин уонна Александр Николаевич Иванов бочуоттаах ылдьыт быһыытынан кыттыыны ыллылар. Тустуунан дьиҥнээх эр дьон дьарыктаналларын, тустуу чөмпүйүөннэрэ спорка эрэ буолбакка, тус олохторугар, талан ылбыт идэлэригэр, үлэлэригэр-хамнастарыгар эмиэ инники сылдьалларын, онуоха үчүгэйдик үөрэнии, бэрээдэги кытаанахтык тутуһуу, тимир дьиссипилиинэ, күүстээх дьарык, көрсүллэр ыарахаттартан толлубат буолуу, бэйэ иннигэр сыал-сорук туруорунуу тиэрдэллэрин эттилэр, тустууну көрө кэлбит төрөппүттэргэ, оҕолор эһэлэригэр, эбэлэригэр махтаннылар, оҕолор иннилэригэр үүнүү-сайдыы киэҥ аартыга арыллыбытынан эҕэрдэлээтилэр. Павел Павлович «Буду побеждать!» диэн бэйэтэ сөбүлээн туттубут тустуу албастарын туһунан суруйбут саҥа кинигэтин кыайыылаах хамаанда оҕолоругар анаата.

Хамаандалар тустуук уолаттара бэрт сэргэх хапсыһыылары көрдөртөөтүлэр. Тренердэрэ сүрдээҕин кыһаллан эрчийбиттэр. Кыра саастаах уолаттар тустуу албастарын тутталлара, сатыыллара, харса суохтара сүрдээх. Бу туһунан РФ үөрэҕириитин бочуоттаах үлэһитэ, Саха Өрөспүүбүлүкэтин үөрэҕин уонна физическэй култууратын туйгуна, Киргизия Каба Улуу Кожомкул Бүтүн Сойуустааҕы турнир кыайыылааҕа, дьоһун алгысчыт, хапсаҕай маастара, Марха тустууга филиалын тренерэ Петр Петрович Черкашин турнир сүрүн судьуйатынан үлэлээтэ. Турнир тэриллиитин туһунан, тустуу туһунан үгүһү билиһиннэрдэ. Бары оскуолалар тустуу бырагырааматынан үлэлииллэрин, сайдыыга туһуламмыт Бүтүн Арассыыйатааҕы «Борьбу в школу» бырайыагы Петр Юмшанов Марха 1 №-дээх орто оскуолатыгар уонна ДЮСШ-3 саҕалыылларыгар сорук туруорбутун, бырайыагы биһириирин биллэрдэ. Марха филиалыгар тренердэр Иван Иванович Соркомовтыын иккиэлэр. Оҕолору тустуунан дьарыктааһын ымпыктаах-чымпыктаах,  сындалҕаннаах үлэ буоларын, Мархаттан «Боотур оонньууларын»  кыайыылаахтара, призердара баалларын, «Борьбу в школу» хамсааһынынан өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн элбэх оҕо хабыллара буоллар сайдыы барарыгар саарбахтаабат.

Тустуу филиаллардаах куорат орто оскуолаларын хамаандалара «Эркин эркиҥҥэ»  хамаандалар ыйааһыннарынан көбүөргэ утарыта кииртэлээн хапсыһыыларын түмүктэринэн 25 №-дээх оскуола (дириэктэр Мария Дмитриевна Кычкина, тренердэр Николай Романович Крылов, Егор Семенович Друзьянов) бастаата. Бу оскуола дриэктэринэн үлэлээбит Иван Юрьевич Захаров СВО-ҕа барыан иннинэ тустууну саҕалаабытын санатар тоҕоостоох. 1-кы №-дээх Марха оскуолата (дириэктэр М.Н. Стручкова, тренердэр Петр Петрович Черкашин, Иван Иванович Соркомов) – иккис, 33-с оскуола (дириэктэр Прокопий Дмитриевич Батюшкин,  тренердэр Егор Иннокентьевич Черкашин, Виктория Семеновна Алексеева-Барашкова) үһүс миэстэлэннилэр.

Д.Г. Новопашин аатын сүгэр 10-с №-дээх (дириэктэр Надежда Александровна Новопашина, тренердэр Степан Егорович Афанасьев, Василий Николаевич Алексеев, Никита Николаевич Никифоров), М.Е. Николаев аатынан 40-с №-дээх (дириэктэр Галина Васильевна Васильева, тренердэр Владимир Семенович Копырин, Эрчим Семенович Челбердиров), Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойа В.Д. Лонгинов аатынан 18-с №-дээх (дириэктэр Алексей Кузьмич Петров, тренердэр Матвей Матвеевич Матвеев), Д.И. Ягодкин аатынан 19-с №-дээх оскуола (дириэктэр Алексей Иванович Иванов, тренер Дмитрий Филиппович Иванов) оскуолалар көхтөөхтүк кытыннылар.

Кыайыылаах 25-с оскуола тустууга тренерэ Николай Романович Крылов санаатын үллэстэригэр үгүс уолаттар хотторуута суох тустубуттарын, оҕо уһуйаана саастаах уол «уот  курдук ортотук» тустубутун, Богдан Алексеев, Георгий Некрасов, Рустам Соломонов үгүс кыайыы очколарын аҕалтаабыттарын, эрчийэр оҕолоро куоракка бастыылларын, миэстэлэһэллэрин, Алдаҥҥа буолбут Уһук Илин турнирыттан мэтээллэрдээх кэлбиттэрин киэн туттан кэпсээтэ.

Мархаттан толуу күүстээх көрүҥнээх Богдан Рубис, сылбырҕа Айтал Дмитриев, Али Абдуллаев былдьаһа-былдьаһа, илиилэрин уунан, өттүктээһин, атахха киирии, тутуһа сылдьан үөһэттэн бырахсыы албастарын оҥортообуттарын, олимпиецтэр Павел Пинигин, Александр Иванов кэлэ сылдьыбыттарын, кумирдарынан Абдулрашил Садулаев, Лев Павлов, Виктор Лебедев буолалларын, турниртан астыммыттарын эттилэр.

Кыайыылаах уонна миэстэлэспит хамаандалар өйдөбүнньүк мэтээллэринэн, грамоталарынан, кубоктарынан, бастыҥнар П.П. Пинигин «Буду побеждать!» кинигэлэринэн, анал бириистэринэн наҕараадаланнылар. Дьиэлэригэр илии тутуурдаах, өттүк харалаах, кыайыы-хотуу көтөллөөх, үтүө сонуннаах, үөрэ-көтө тиийэр буоллулар. Эҕэрдэлиибит!