Бэйэ дьарыктаах Павловтар дьиэ кэргэн

Бэйэ дьыалатын арыйыы, дьарыктаах буолуу кэнники сылларга үксээн иһэр. Ол эрээри саҕалаан баран ылсыбыт дьыалатын туох эрэ төрүөтүнэн тохтотон кэбиһээччи эмиэ үгүс. Оттон дьиэ кэргэнинэн уопсай дьарыгы ылсан хаһыс да сылын ситиһиилээхтик үлэлии-хамныы олорор дьон холобурдара биһигини үөрдэр.

Дьокуускай куоракка олохтоох Павловтар дьиэ кэргэн декоративнай кирпииччэни оҥорорго бэйэ дьыалатын саҕалаабыттара хаһыс да сыла. Ыал аҕата Артур Юрьевич чааһынай дьиэлэрин тэлгэһэтигэр уһанарга анаан мастарыскыай туттан, гипсэттэн араас дьэрэкээн, уран ньуурдаах кирпииччэлэри оҥорор. Уран туттуулаах, тарбаҕар талааннаах дьиэ кэргэн маны таһынан айар-тутар үлэтэ үгүс.  Бүгүн биһиги ыал ийэтэ Регина Юрьевнаны кытта кэпсэтэбит.

– Регина Юрьевна, бастатан туран, ааҕааччыларбытыгар  бэйэҕит тускутунан билиһиннэрэ түс эрэ.

– Мин – Сунтаар Элгээйититтэн, кэргэним Артур Өлүөхүмэ Дабааныттан төрүттээхпит. 2007 с. ыал буолан, манна Дьокуускайга дьиэ туттан олохсуйбуппут. 3 кыыс оҕолоохпут, икки сиэннээхпит. Улахан кыыспыт номнуо ыал, икки кыра – оскуола үөрэнээччилэрэ.

– Гипсэттэн декоративнай кирпииччэни оҥоруохха диэн санааҕа хайдах тиийбиккитий, үлэҕит туохтан саҕаламмытай?

– Дьиэ кэргэн туруктаах буоларыгар тугунан эрэ дьарыктаныахха наада этэ. Туох эмэ суолу тобулан бэйэбит туһунан барыахпытын баҕарбыппыт. Оттон кэргэним Артур тутууга маннык декоративнай кирпииччэни оҥороллорун билэн-көрөн, сөбүлээн, бу дьыаланы ылсыбыт киһи диэн санааҕа кэлбитэ. Инньэ гынан, бэйэ дьыалатын арыйарга тирэх гынаары, 2018 сыллаахха социальнай хантараак түһэрсибиппит, “Камни_Арт” диэн ааттаан декоративнай кирпииччэни оҥорор дьарыктаах бэйэ дьыалатын арыммыппыт. Онтон ыла сэттис сылын бу дьарыкпытын тутан, үлэлии-хамныы олоробут.

– Декоративнай кирпииччэни таһынан тугу оҥороҕут?

– Эрдэ улахан сибэкки олордор кашполары, киэргэл статуэткалары эҥин оҥоро сылдьыбыппыт. Гипсэттэн араас оҥоһугу, киэргэл буоллун, сувенир буоллун, оҥорооччу билигин олус элбэх. Үксүн кэрэ аҥаардар дьарыктаналлар. Манна ордук дьахтар илиитэ наада, нарылааһыҥҥа, кырааскалааһыҥҥа... Оттон биһиэхэ мастерскойбут аҕабыт “саарыстыбата” диэххэ сөп (күлэр). Билигин сүрүннээн кирпииччэнэн дьарыктанар. Манна туттуллар араас кээмэйдээх, быһыылаах силикон киэптэри соҕурууттан сурутан ылабыт.

– Сакааһынан үлэлиигит дуо? Кирпииччэлэри ханна, хайдах батараҕыт?

– Күн бүгүн куорат иһигэр бу маннык бөҕө гипсэттэн декоративнай кирпииччэни оҥоруунан дьарыктанааччылар соҕотох кэриэтэ хааллыбыт. Урут бу хайысханы олус элбэх киһи ылса сылдьыбыта. Инньэ гынан, билигин сакаас киириитэ куһаҕана суох. Урукку кэмтэн үлэлэлэһэр, тутуунан дьарыктанар бастайааннай килийиэннэрбитин тутан олоробут. Ону таһынан саҥа сакаастар эмиэ киирэ тураллар. Строительнай ырыынакка тэрилтэбит угуйук плаката ыйанан турар. Социальнай ситимнэргэ эмиэ баарбыт. Онно көрөн эҥин биһигини булаллар, ситимҥэ тахсаллар.

– Ийэ талааннаах тарбаҕа, уран туттуулааҕа дьиэ ис барааныттан көстөр. Эн араас оҥоһуктары оҥороҕун, ону таһынан оонньуур, куукула тигэргин билэбин. Ол туһунан кэпсии түс эрэ.

– Хамсык кэмигэр сымнаҕас оонньуурдары сакааска тигэр дьарыктаах этим. Дьон илии оҥоһугун хаһан баҕарар өрө тутар, сэргиир. Билигин иллэҥ кэм да тиийбэт курдук буолан, бу дьарыкпын тохтоттум диэххэ сөп. Инникитин, баҕар, эмиэ ылсыам. Маны таһынан оҕо моторикатын сайыннарар тарбахха кэтэр куукулалары детсадтарга оҥорооччубун. Бэйэ тугу эрэ айан-тутан, оҥорон таһаарарын, аҥаардас процеһын, олус сөбүлүүбүн. Кэлин, элбэх оҕолоох, сиэннээх ийэ, эбэ быһыытынан, дьүөгэлэрим оҕолорун эҥин ыҥыран, оҕолорго аналлаах аралдьытар киэһэлэри тэрийиэхпин баҕарабын. Онно анаан кыралаан араас дьиэ киэргэтиитин оҥоробун.

– Иис-уус дьоҕура удьуордаан бэриллэр дииллэр. Төрдүгүтүгэр иис-уус дьон бааллар дуо?

– Мин ийэм Рея Павловна иистэнэр. Арааһы бары тигэр талааннаах диэххэ сөп. Ону утумнаан буолуо, эдьиийим да, мин да эмиэ кыралаан иистэнэбит.

– Оҕолор дьиэ кэргэн уус дьарыгар төһө кыттыһаллар, ити өттүгэр талаан бэриллибит дуо?

– Хайаан да кыттыһаллар бөҕө буоллаҕа (күлэр). Кинилэр кыттыгаһа суох туох да үлэ барбатын кэриэтэ. Кыра кыыспыт Лиза “Кэрэ Артка” уруһуй дьарыгар сылдьар, 4-с кылаас үөрэнээччитэ. Сонябыт 8-с кылааска үөрэнэр. Дьиэҕэ арааһы оҥорор, бэйэм курдук иистэнэрин сөбүлүүр. Кыргыттар тугу эмэ сатаабатахтарына ыйыталлар, сүбэлэтэллэр, ону ыйан-кэрдэн, үөрэтэн биэрэбит. Улахан кыыспыт Марианна аныгы дьон сиэринэн блогер быһыытынан сайдар, билиҥҥитэ элбэх сурутааччылаах, бу эйгэни сөбүлээн дьарык оҥосто сылдьар.

– Эдэр эбэ, эһэ буолуу бэйэтэ туһунан үөрүүлээх, сиэннэргит, мурун бүөтэ дьон, кыракый ситиһиилэринэн үөрдэн эрдэхтэрэ?

– Икки сиэн кыыспыт иккиэн оҕо саадын иитиллээччилэрэ. Улахан кыыс үҥкүүнэн дьарыктанар. Бу дьарыгын олус сөбүлүүр, чопчу хамсаныыларынан, тэтими тутарынан сөхтөрөр, үөрдэр. Оттон кырачааммыт эмиэ номнуо уһуйаан киһитэ. Улахан кыыспыт Марианна дьиэ кэргэнинэн оҕолорун илдьэ эбэҕэ-эһэҕэ кэлэ-бара тураллар.

– Чааһынай дьиэлээх буолуу биир үтүө өрүтэ бэйэ оҕуруоттаах буолуута. Ордук сөбүлээн тугу олордоҕут?

– Судургутук сыл аайы оҕурсуну, помидору олордобут. Сиирбитигэр сөп үүнүүнү ылабыт. Ону таһынан сүбүөкүлэ, моркуоп үүннэрэр сирдээхпит. Бу сотору сибэккилэрим арассаадаларын олордоору  сылдьабын.

– Дьиэ кэргэнинэн бэйэ дьарыктаах буолары былаанныыр  дьоҥҥо тугу сүбэлиэ этигитий?

– Бэйэ дьыалатын арыныан баҕалаах дьон туохтан да толлубакка, кыаллыбат баар буоллаҕына, санааны түһэрбэккэ, туруоруммут соруктарыгар дьулуурдаах буолалларыгар баҕарабын. Санаа сытар, сүрэх сөбүлүүр дьарыгын ылыстахха, үлэ да үөрэ-көтө оҥоһуллар, түмүгэ да үтүө буолар. Билигин бэйэ дьыалатын саҕалааччыга судаарыстыба өттүттэн көрүллэр өйөбүллэри туһанан, бэйэни холонон көрөргө кыах да баар диэххэ сөп.

– Регина Юрьевна, сэргэх кэпсэтииҥ иһин махтал буоллун, дьиэ кэргэҥҥэр ситиһиилэри, таһаарыылаах үлэни!

Хаартыскалар: Дьоруой тус архыыбыттан