Бэтэринээрийэ үлэһитигэр аналлаах искибиэр баарын билэр этигит дуо?

Бэрт дьоҕус туона эрээри, нэһилиэнньэҕэ сырдатар, кэпсиир-ипсиир анала үрдүк. «Киин куорат» кэрэспэдьиэнэ Саха сирин бэтэринээринэй сулууспатын историятын туһунан элбэҕи билэн-көрөн кэллэ.

Искибиэр өрөспүүбүлүкэ бэтэринээринэй сулууспатын үлэһиттэрин үбүнэн тутуллан, 2024 сыллаахха от ыйыгар арыллыбыт. Саха сирин бастакы бэтэринээрэ В.Г. Гольмаҥҥа анаммыт, өрөспүүбүлүкэ бэтэринээрдэрин албан ааттарын уруйдуур уонна үйэтитэр. Тулата сибэккинэн симэммит, олорон сынньана түһэргэ ыскаамыйалардаах, бөх быраҕар ууруналардаах, киэһэ хараҥаҕа сырдатар банаардаах.

Истиэндэлэри уруккуну-хойуккуну кэпсиир эргэ хаартыскалар киэргэтэллэр.

Киһи хараҕа элбэх аакка хатанар: манна Саха сирин бэтэринээринэй сулууспатын салайааччыларын, бэтэринээрийэ билимин доктордарын, хандьыдааттарын, биология билимин хандьыдааттарын, РСФСР, Саха АССР, Арассыыйа уонна Саха Өрөспүүбүлүкэтин үтүөлээх бэтэринээр быраастарын, ытык бэтэрээннэр ааттара үйэтитиллибиттэр. Улуустарынан араарбыт буоланнар, билэр дьоҥҥут ааттарын кэбэҕэстик булуоххутун сөп.  

Историяттан кылгастык:

Саха сирин бастакы бэтэринээринэй бырааһа – Вольдемар Густавович Гольман. Дерпт куораттааҕы (Эстония) университет бэтэринээрийэ салаатын бүтэрбит эдэр исписэлииһи 1853 сыллаахха кулун тутар 12 күнүгэр Саха сирин уобаластааҕы ис дьыала управлениетын медицина салаатын бэтэринээр бырааһынан анаабыттар. Гольман бүтүн Саха сиригэр 31 сыл устата соҕотох бэтэринээр бырааһынан үлэлээбит. Суол-иис суох кэмигэр, сайыҥҥы өҥүрүк куйааска атынан сылдьан, кыһыҥҥы будулҕан тымныыттан да толлубакка, Саха сирин улуустарын биир гына тилийэ кэрийбит. Кыыллары араас ыарыыттан эмтииргэ үөрэтэр, бэйэтэ көрдөрөр эбит. Биир бастакынан билбитин-көрбүтүн кэпсиир, тиэрдэр, уопут үллэстэр соруктаах научнай ыстатыйалары суруйбут.    

1885 сыллаахха Дьокуускайга Саха сиригэр бэтэринээрийэ сулууспатын төрүттээччилэртэн биирдэстэрэ, Казаннааҕы бэтэринээрдэри бэлэмниир институт выпускнига Сергей Яковлевич Дмитриев кэлэр уонна 23 сыл бу эйгэҕэ бэриниилээхтик үлэлиир.

1897 сыллаахха дойду үрдүнэн бэтэринээрийэ туспа сулууспа статуһун ылар. Ол сыл Дьокуускайга дьоҕус амбулаториялаах кыыллары эмтиир сир арыллар. Ити кэмтэн Саха сиригэр бэтэринээринэй сулууспа сайдан барар.