01.06.2026 | 13:47 | Просмотров: 122

Бэс ыйыттан сокуоҥҥа уларытыылар

Бэс ыйыттан сокуоҥҥа уларытыылар
Ааптар: Киин Куорат
Бөлөххө киир

Ыам ыйыгар уурайбыт биэнсийэлээхтэр толору биэнсийэни ылыахтара

Өскөтүн биэнсийэлээх ыам ыйыгар үлэтиттэн уурайбыт буоллаҕына, бэс ыйыгар киниэхэ ааспыт үрдэтиилэр учуоттанан биэнсийэтэ толору төлөнөр. Үлэни биэрээччи отчуоту туттарар, онуоха систиэмэ төлөбүрү автоматическайдык ааҕан таһаарар. Ханнык да сайабылыанньа суруйар ирдэммэт.

Иитимньигэ эбии төлөбүр

Биэнсийэлээххэ иитиллэн олорор кыаммат дьон ахсаана эбилиннэҕинэ, кини эбии харчы ылар кыахтанар. Хас биирдии иитимньигэ 3194,90 солкуобай эбиллэр. Бу төлөбүрү үс эрэ киһи иһин ылыахха сөп. Ол аата биир киһи иһин — 3194,9 солкуобай, икки киһи иһин — 6389,8 солкуобай, үс киһиэхэ — 9584,7 солкуобай.

Биометрияттан аккаастаныахха сөп

Бэс ыйын 1 күнүттэн Арассыыйаҕа олорор хас биирдии киһи Биир кэлим биометрическэй систиэмэҕэ (ЕБС) дааннайдарын харайарга сөбүлэҥин төттөрү ылыан сөп. Ол туһугар ханнык баҕарар МФЦ-га пааспардаах тиийэн, сайабылыанньа суруйуохха наада.

Бу кэннэ кини дааннайын систиэмэттэн сотоллор. Бааннар уонна судаарыстыбаннай уорганнар гражданин өҥөнөн туһанарыгар биометрияны туһамматаҕын иһин аккаастыыр бырааптара суох.

Уурунуу харчы бырыһыанын лимиитин саҥаттан ааҕыахтара

Бэс ыйын 1 күнүттэн нолуок сулууспата уурунуу харчы бырыһыаннарыттан нолуогу саҥа формуланан ааҕан эрэр. НДФЛ ылыллыбат лимиитэ 1 мөлүйүөн солкуобай, ол хас ый бастакы күнүгэр Киин Баан сүрүн ыстаапкатыгар төгүллэнэр. Сүрүн ыстаапка 16% буоллаҕына, нолуоктаммат лимиит сылга 160 тыһыынча солкуобайга тэҥнэһэр. Уурунуулаах киһи бырыһыана бу сууматтан таһынан бардаҕына, араастаһыытыттан 13% (эбэтэр сылга 2,4 мөлүйүөн солкуобайтан үөһээ дохуоттаах буоллаҕына, 15%) нолуогу төлүүр. Декларация суруйар ирдэммэт, бааннар даннайдары ФНС-ка бэйэлэрэ биэрэллэр.

Төлөпүөн нүөмэригэр госпошлина ылар буоллулар

Мобильнай операторы кытта дуогабар түһэрсэр буоллахха, бэс ыйын 1 күнүттэн нүөмэри анааһын иһин 100 солкуобайдаах госпошлина төлүөххэ наада. Урут бу өҥө тарыыпка киирэр эбэтэр босхо этэ. Пошлина нүөмэри бастаан ыларга биирдэ эрэ ылыллар. Нүөмэри уларыппакка атын операторга көстөххө, иккистээн төлөөбөккүн.

Утары иһэр суолга тахсыы ыараата

Камера утары иһэр суолга тахсыыны уһуллаҕына, ыстараап 7500 солкуобайга тэҥнэһэр. Ону таһынан, 4-6 ыйга диэри быраапкытын былдьыахтарын сөп. Сыл иһигэр хаттаан кэстэххэ, быраабы 1 сылга былдьыыллар. Камера эбэтэр инспектор кэһиини уһулбута, туппута оруола суох — быраабы ханнык баҕарар түгэҥҥэ былдьыахтарын сөп.

Төлөммөтөх парковка иһин биир кэлим ыстараап

Бэс ыйын 1 күнүттэн Арассыыйа бары регионнарыгар төлөммөтөх парковка иһин ыстараап 3500 солкуобайга тэҥнэһэр. Урут суума араастаһара: Москваҕа 5000, кыра куораттарга 500-1000 солкуобай этэ.

Билигин парковканы массыына тохтообутун кэннэ 15 мүнүүтэ иһигэр төлүөххэ наада. Суоппар бу болдьох иһигэр төлүү охсубатаҕына, систиэмэ парковканы төлөммөтөх диэн ааҕар уонна ыстарааптыыр.

Төлөпүөн тутан олоруу иһин накаастыахтара

Бэс ыйын 1 күнүттэн уруулга төлөпүөнү тутан олоруу иһин 1500 солкуобайдаах ыстараап көрүллэр. Манна кэпсэтии эрэ буолбакка, СМС суруйуу, социальнай ситимнэри көрүү, муусука талыы эмиэ киирэр. Төлөпүөнү илиигэ тутар ончу бобуллар. Онон туппакка эрэ анал туттарыыга (держатель) эбэтэр таарыйбакка улахан сибээһинэн эрэ туһаныахха сөп. Ыстараабы инспектор суруйар, камералар маны хойутуу хонтуруоллуохтара.

Камераттан уонна парковка ыстараабыттан ааһыныы судургутуйда

Бэс ыйын 14 күнүттэн массыыналаахтар «Госуслуги» портал нөҥүө ыстарааптары түргэнник ааһыныахтарын сөп. Урукку курдук тустаах тэрилтэҕэ (МАДИ, ЦОДД) үҥсүү суруйар ирдэммэт, көрүү болдьоҕо 10 күнтэн 5 күҥҥэ диэри кылгаата. Ыстараап алҕас суруллубут буоллаҕына, харчы 14 күн иһигэр төннөрүллэр.

Саа-саадах хаһаайыттарыгар саҥа хааччахтар

Киһи ыарахан эбэтэр олус ыарахан буруйу оҥорон сууттаммыт буоллаҕына, саа лицензиятын хаһан да ылар кыаҕа суох. Урукку өттүгэр бобуу сууттаммыт кэнниттэн 15 сыл устата эрэ дьайар этэ.

Сааны ха­­ра­йыы ирдэбиллэрэ эмиэ кытааттылар:

- Саа сэбин сиэйпэҕэ эрэ харайыахха сөп, истиэнэҕэ эбэтэр муостаҕа хам баайыллыбыт буолуохтаах.

- Росгвардия харайыы усулуобуйатын сэрэппэккэ эрэ бэрэбиэркэлиир бырааптанна.

- Нарезной саалаахтарга лицензияны биэс сыл оннугар үс сылга биирдэ саҥаттан регистрациялыыры киллэрдилэр (урукку лицензиялаахтарга быраабылалар болдьохторо бүтүөр диэри уларыйбат).

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Олоҥхо ыһыаҕын үтүө түмүктэрэ
Сонуннар | 09.07.2026 | 10:43
Олоҥхо ыһыаҕын үтүө түмүктэрэ
Үс күннээх, үс түүннээх Олоҥхобут ыһыаҕа Кэбээйи сиригэр-уотугар  үрдүк таһымнаахтык ааста. Талба талааннаах, уран тарбахтаах, маһы ыллатар, тимири уһаарар бастыҥ дьон тоҕуоруһа мустаннар, быыстапка оҥорон, дьон-сэргэ көрүүтүгэр тахсаллар.
«Бадараан шоу» – Тааттаҕа
Сонуннар | 08.07.2026 | 13:00
«Бадараан шоу» – Тааттаҕа
Сайыҥҥы куйаас күннэргэ үгэс курдук Тааттаҕа ыытыллар “Бадараан шоу” бырайыак туһунан “Киин куорат” сүрүн тэрийээччи уонна судьуйа Мичил Харитоновы кытта кэпсэттэ.
Айыы кыһатыгар үтүө тыын фонтана арылынна
Сонуннар | 13.07.2026 | 13:10
Айыы кыһатыгар үтүө тыын фонтана арылынна
«Айыы кыһата» национальнай  гимназия тиэргэнигэр сахалыы фонтан арыллыбыт. «Киин куорат» бу туһунан оскуола салалтатыттан билистэ.
100 баалга – 28 үөрэнээччи!
Сонуннар | 10.07.2026 | 16:00
100 баалга – 28 үөрэнээччи!
Бүгүн Ил Дархан Саха Сирин киэн туттуутун – Биир кэлим эксээмэни 100 баалга туттарбыт выпускниктары, олимпиада кыайыылаахтарын уонна колледж, техникум бастыҥнарын чиэстээтэ.