Бэрик биэрэн... 6 мөл солк. ыстыраапка, 7 сыл күлүүс хаайыытыгар уураахтанна!

Үгүс өттүгэр бэрик ылбыт дьон хаайыыга киирэллэр. Ол биир-биэс тыла суох өйдөнөр. Оттон бэрик биэрээччи  харытыттан харбатан, суут-сокуон иннигэр эппиэттээбитэ, арааһа, ахсааннаах буолуо. Ону баара, бэрик биэрээччи эмиэ сокуон иннигэр эппиэттиирин ааһан, хаайыллыан, буолаары буолан,  кытаанах  эрэсиимнээх хаайыыга уураахтаныан сөп. Ону бу соторутааҕыта буолан ааспыт Дьокуускай суута таһаарбыт бириигэбэрэ ырылхайдык туоһулуур.

Ол курдук, Томпо оройуонугар 1,1 млрд солк. суумалаах муостаны тутар судаарыстыбаннай хантыраагы толорор бэдэрээт тэрилтэтэ – хааччахтаммыт эппиэтинэстээх уопсастыба дириэктэрэ С.В. “Саха сирин суоллара управление экс-дириэктэрэ (билигин 12 сылга уураахтаммыт буруйдаах) Семен Филиппов этиитинэн, 200 тыһ. солк. бэрик биэрбитэ биллэн тахсыбыт. Ити түбэлтэ олох да 2021-2022 сыл кыһыныгар буолбут. Модельер М. Москубаҕа «Mercedes-Benz Fashion week Russia» күрэххэ барарыгар наада диэн, төрүөтүнэн көрдөөбүт. Ол манньатыгар бэдэрээччит үлэтин туох да эрэйэ-мачайа  суох тутуох буолбут, онтун толорбут даҕаны.

Үлэ төлөбүрэ тутулуктанар улахан тойон сорудаҕынан, итинник “үтүө дьыалаҕа” да бэрик биэрбитэ хас эрэ сылынан дьылҕатын ыардык уларытыан оччолорго 40-тан эрэ тахсыбыт киһи санаан аһарбыта  дуу? Иккис өттүттэн көрдөххө, бэрик биэрэн, этэргэ дылы, элбэҕи ситиспит буолуон эмиэ сөп. Ханнык да түгэҥҥэ кини эппиэтинэһи сүгэр. Сокуону билбэт буолуу – эппиэтинэстэн быыһаабат.

Бэрик биэрии ити түбэлтэтин Семен Филиппов кыыһын кытта хааһына харчытын матайдаабыт хара дьыалаларын сэлиэстийэлии сылдьан таба тайаммыттар. Ол аата, хараҥа дьыала тута буолбатаҕына,  хаһан баҕарар аһыллар, биллэр кыахтаах.

Ол курдук кини бэрик биэрбитэ дакааастанан, холуобунай дьыала көбүтүллэн, Дьокуускай суута С. Варламовы 7 сыл кытаанах эрэсиимнээх хаайыыга уураахтаата. Ону ааһан, өссө 6 мөл. солк, ыстыраабы төлүүр. Буруйдааҕы сонно тута суут саалатыттан тутан, хаайыыга илдьибиттэр. Санатан эттэххэ, «Управтодор»  салайааччытынан үлэлии олорон, Семен Филиппов хоруупсуйаҕа буруйданан, 12 сыл кытаанах эрэсиимнээх холуонньаҕа ыытылларга, 55 мөл. солк, ыстыраап төлүүргэ уураахтаммыта. Оттон кыыһа – 7,5 сыл уопсай эрэсиимнээх хаайыыга олорор уонна  20 мөл. солк. ыстыпаап төлүүр буолбута.

Бэрик биэриитэ РФ УК 291 ыстатыйатыгар суруллар, улахан холуобунай буруйу оҥорууга киирсэр. Улахан ыстыраабы кытта (при особо отягчающих) букатын да  15 сыл күлүүс хаайыытыгар түбэһиэххэ сөп!  Кыра да бэриги биэрдэххэ, суут-сокуон иннигэр эппиэттэтэллэр.

Холобур, бэл, 10 тыһ. солк. кыра да бэриги биэрээччи буолан, 1 сылга диэри күлүүс хаайыытыгар түбэһиэххэ, 300 тыһ. солк. диэри ыстырааптаныахха сөп. Накаастабыл миэрэтэ төһө сууманы биэрбиттэн уонна хайдах балаһыанньаҕа биэрбиттэн тутулуктаах.

Өйдөө: ыстыраап суумата бэриллибит бэрик кээмэйин 60-ҕа төгүллээбит саҕа суумалаах буолуон сөп. Оттон хаайыыга олорор болдьох 8 сылга диэри буолар, оттон улахан суумалааҕы  (особо крупнай) бэрик биэрбиттэр 15 да сылга тиийэ хаайыллар кыахтаахтар.

Онон, билбэттэн эбэтэр суолта уурбаттан, 10 тыһ. солк. иһинэн да бэриги биэрэн, холуобунай дьыалаҕа түбэһиэххэ сөбүн умнумуохха. РФ УК 291.1 ыстытайатыгар бэриги ылааччы, посредник, биэрээччи да бары эппиэтинэһи сүгэллэрин умнума.

***

Дьэ, туран, арай  эйигиттэн үөһэ турар былаастаах киһи биитэр тойон эйигин бэрик биэрэргэ моһойор.  Биэрбэтэххинэ үлэҥ-хамнаһыҥ, олоҕуҥ, дьылҕаҥ да алдьанар кутталлаах. Бу түгэҥҥэ хайдах дьаһанан, тугу гынан баар балаһыанньаттан тахсыахха сөбүй?

Бэрик биэрээччи холуобунай дьыала көбүтүллэриттэн мүлчү түһүөн, быыһаныан  сөп, өскөтүн буруйу оҥорууну арыйарга көхтөөхтүк көмөлөстөҕүнэ, бэрик биэрэргэ моһойоллорун эбэтэр бэрик биэрэргэ күһэллэн эрэрин туһунан быраап уорганнарыгар баҕа өттүнэн, бэйэтэ тиийэн тыллаатаҕына.

Онон хайдахтаах да түгэҥҥэ бэриги ылбат да, биэрбэт да быдан ордук.