Бэҕэһээ – артыыс, бүгүн – вахтовик: Владимир Сонуннуурап тугу кэпсиирий?

Бүгүн дьон-сэргэ сэргиир блогера Владимир Винокуров “Киин куоракка” тыйаатыртан вахтаҕа тоҕо барбытын, вахтовиктар туохтан куттаналларын, тапталын устуоруйатын сэһэргээтэ.

Тыйаатыр сыанатыттан – вахтаҕа

Тыа сиригэр төрөөбүт-үөскээбит, оҕо эрдэҕиттэн дьиэ тутуутугар сылдьыбыт, тиэхиньикэҕэ сыстаҕас эдэр киһи вахта усулуобуйатыгар кэбэҕэстик үөрэммит.

– Бу иннинэ биэс сыл Саха тыйаатырыгар үлэлээбитим. Тыйаатырбын олус күүскэ ахтабын, сылаастык саныыбын.

2023 сылтан «Ама, олоҕум тухары маннык сылдьыам дуо?» диэн санаалар киирэн барбыттара. Күн аайы барыта биир тэҥ курдуга, тыыным-быарым хаайтарар буолбута. Ити кэмҥэ ипотекаҕа киирбитим, чааһынай дьиэ туттубутум. Аны туран, кырдьыгынан эттэххэ, куорат олоҕуттан сылайбытым, айылҕаҕа чугас буолуохпун баҕарбытым. Дойдубар барбатаҕым да ырааппыт этэ, – диир Владимир.

Ол курдук сыта-тура толкуйдаан, чугас дьонун кытта сүбэлэһэн баран, Өймөкөөҥҥө вахтаҕа барарга быһаарыммыт. Ону кэргэнэ өйөөбүт, билэр уолаттара кэл диэн үөрэ-көтө ыҥырбыттар.  

Вахтаҕа тугу үлэлиирин кылгастык бу курдук кэпсээтэ:

– Буровиктар көмүс баарын дуу, суоҕун дуу, ханна, төһө дириҥҥэ сытарын билэр-көрөр дьоммут. Биһиги эппиппитинэн каарта оҥоһуллар диэххэ сөп. Этэргэ дылы, суолу тэлээччилэр буолабыт.

 

Манна даҕаны сонун элбэх

Дьиҥэр, блогер буолар санаата суоҕа ээ. Бастакы тиийбит кэмнэригэр доҕотторо вахта туһунан үгүһү ыйыталлара, этэргэ дылы, боппуруостарынан көмө сыһаллара, онуоха барыларыгар биир тэҥ хоруйдуур санаалаах тэттик видеолары устан саҕалаабыт. Соһуйуон иһин, ол атын дьоҥҥо эмиэ интэриэһинэй эбит. Сурутааччытын ахсаана күн-түүн эбиллэн испит.

– Бастаан дьээбэ-хообо курдук устар этим ээ. Онтон көрөөччүлэрим: «Сонуннуурабы таһаар», – диир буолбуттара. Саҕалаатым да, тохтоон хаалбат буоллаҕым...

Владимир этэринэн, вахтаҕа даҕаны дьоҥҥо кэпсиэххэ, тиэрдиэххэ сөптөөх иһитиннэрии элбэх. Холобур, көһүү буолар, үрэх уута тахсар, душ оҥоһуллар, ол-бу алдьанар. Ону сонун быһыытынан сырдаттахха, дьон олус сэргиир эбит.

Блогер быһыытынан биллэн баран олоҕо төһө уларыйбытын сурастыбыт.

– Оннук айылаах улахан уларыйыы суохха дылы. Арай көрөөччүм элбээбитэ буолуо.  Билбэтим... Баҕар, куоракка тиийдэхпинэ биллиэҕэ.

Вахта туһунан толкуйдуур эр дьоҥҥо сүбэ-соргу

– Манна биир саастаах нуучча киһитин кытта кэпсэппиппин холобурдуохпун баҕарабын. Кини үйэтин тухары вахтаны кэрийэн үлэлээбит, харчы, дьиэ-уот, массыына бөҕөтө, ол эрээри кэргэнэ, оҕото суох, дьиэтэ иччитэх турар эбит. Итинэн үйэҕит тухары вахтовик буолумаҥ диэхпин баҕарабын.

Манна баҕа санаалаах эбэтэр туох эрэ чопчу сыаллаах-соруктаах кэлиэхтээххит. Онуоха вахта үп-харчы өттүнэн үктэл, көмө буоларын курдук.

Кэтээн көрдөххө, үксүн элбэх оҕолоох ыал аҕалара кэлэллэр. Кинилэр бииртэн куттаналлар. Оҕолорбут улаатан баран: “Аҕаа, эн ханна сылдьыбыккыный?” – диэхтэрэ диэн.

Тылбын-өспүн үөрэппэппин

– Комментарийдары төһө ааҕаҕын? Көрдөххө, үксүн үтүө тыллары суруйаллар. Сэмэлиир, үөҕэр дьон баар дуо?

– Көрөбүн, ааҕабын, төһө кыалларынан хоруйдуубун, көмөлөһө сатыыбын. Үчүгэйи, интэриэһинэйи тарҕатар буоллахха, дьон эмиэ оннук эппиэттиирэ буолуо дии саныыбын. Сэмэлиир дьон син биир баар, этэргэ дылы, сүүс киһи – сүүс санаа, хаһан баҕарар оннук. Ол эрээри инньэ диэтилэр диэн тохтоон хаалар эмиэ сыыһа. «Собака лает, караван идёт»... Аахайбакка, инниҥ диэки баран иһиэх тустааххын.

– Кириитикэни хайдах ылынаҕын? Дьон тылыттан хайдах харыстанаҕын?

– Сөптөөх дии санаабыппын ылынабын, атынын сыымайдыыбын. Кириитикэ баара үчүгэй. Дьон тылыгар болҕомтобун уура сатаабаппын. Бүгүн “үчүгэй” диэхтэрэ, сарсын “куһаҕан” диэн туруохтара, ону чугастык ылыммат буоларга кыһаллабын.   

– Маны таһаарыам диэн былааннанаҕын дуо? Тылгын-өскүн эрдэттэн сурунан бэлэмнэнэҕин дуу, барытын тута кэпсээн-ипсээн бараҕын дуу?

– Син биир бүгүн маны устабын диэн толкуйдуубун. Ол эрээри наһаа оннук суруммаппын, тылбын-өспүн үөрэппэппин. Тугу кэпсиирбин төбөбөр оҥорон көрөбүн, итиэннэ аһаҕастык кэпсээбитинэн барабын.      

– Комментарийдарга “Бэлэм диктор, тэлэбиидэнньэҕэ баран үлэлээ” диэн суруйаллар. Сонуну киэҥник тарҕатар эйгэҕэ холонон көрүөххүн баҕарбаккын дуо?

– Биир-икки күн дьоро киэһэлэри, биэчэрдэри ыытыахпын сөп... Ол эрээри бэйэбин тэлэбиидэнньэ ыытааччытын, араадьыйа дикторын быһыытынан хайдах да көрбөппүн. Баҕар, кэлин сыалбын-сорукпун ситистэхпинэ, тыйаатырбар төннүөм.

Таптал устуоруйата

Владимир тапталлаах кэргэнэ Айталина Цыпандина-Винокурова – Саха тыйаатырын талааннаах артыыһа. Кэрэ аҥаардарга ааспыт айар дьыл түмүгүнэн саамай элбэх оруоллаах артыыс. Киинэҕэ, сериалларга көрбүт буолуохтааххыт. Тапталларын устуоруйата хайдах саҕаламмытый?

– Айтаны аан бастаан 2016 сыл сайын, Арктикатааҕы култуура уонна искусство судаарыстыбаннай инситутугар артыыс үөрэҕэр туттарса сылдьан  көрбүтүм.

Биир күн барыбытын аудиторияҕа мустулар. Мин хойутаан киирдим, түгэх, оруобуна муннукка олордум. Арай өйдөөн көрбүтүм, бастакы паартаҕа муус маҥан ырбаахылаах кыыс олорор. Күн сардаҥалара киниэхэ наһаа үчүгэйдик түһэллэр, ону көрөн: “Кэрэ да кыыс баар эбит!” – дии санаабытым. Кини миигин көрбөтөх этэ (күлэр).

Онтон балаҕан ыйыгар Куорат төрөөбүт күнүгэр аан бастаан сиэттиһэн баран Дьокуускай устун дьаарбайбыппыт. Онтон ыла ыкса доҕордоһон, ыал буолбуппут.          

“Киин куорат” ааҕааччыларыгар баҕа санаата

– Билигин уустук баҕайы кэмнэр, күнтэн күн олохпут ыараан иһэр. Онтон санааҕытын түһэримэҥ, иннигит диэки баран иһиҥ.

Олох суолугар муна-тэнэ сылдьар дьоҥҥо туһаайан этэбин: “Бүттэ”, “Дьэбэрэҕэ түстүм” диэмэ, “Дьэ күүһүрэн, бэйэбин булан эрэбин” диэ. Санааҕын сааһылан, сүрэҕиҥ тугу этэрин иһит. Олоххун уларытартан куттаныма. Бэйэҥ бэйэҕинэн, оҕолуу эйэҕэс, элэккэй, доруобай буол.