Бастакы сахалыы уһуйаан 1922 сыллаахха аһыллыбыт

Бастакы сэбиэскэй национальнай оҕо саада Дьокуускайга 1922 сыллаахха аһыллыбыта. Кини тэриллиитин атырдьах ыйын 7 күнүгэр Саха АССР Ревкомун президиумун мунньаҕар бигэргэппиттэрэ. Уһуйаан Барашковтар дьиэлэригэр түстэммитэ, манна үлэ барыта сахалыы тылынан ыытыллыбыта. 

Национальнай оҕо саадын 1922 сыл сэтинньи 3 күнүнээҕи төрөппүттэр мунньахтарын боротокуолугар сэбиэдиссэйинэн – В.И. Осипова, сэкиритээринэн салайааччы Елизавета Корнилова ыйыллыбыттара. 

Эдэр, эрчимнээх дириэктэр Елизавета Георгиевна Корнилова олохтоох төрөппүттэри итэҕэтэн, бастакы оҕолор уһуйаан боруогун атыллаабыттара.

Үлэ барыта - оонньуулар, дьарыктар, кэпсэтиилэр сахалыы тылынан ыытыллаллара. Оҕолор үлэни сөбүлүүллэрэ уонна, быһаҕынан холкутук тутта үөрэнэн, маһынан, хатыҥ туоһунан кытта араас оонньуурдары оҥороллоро.

1925 сыллаахха “Национальнай” уһуйаан Строд аатынан уулуссаҕа көспүтэ, кини Киров уулуссатыгар баар Сбербаан утары турара, манна куорат киин сирин оҕолоро сылдьаллара.  1927 сыллаахха “Национальнай” оҕо саада Дьокуускайдааҕы национальнай уопуттуур-көрдөрөр саадка уларыйбыта (Якутский национальный опытно-показательный сад (ЯНОПС)). 

ЯНОПС тэриллиитэ саха оҕолорун сайыннарыыга уонна иитиигэ, методическай босуобуйалары мунньууга, конспектары, былааннары, сахалыы тылынан педагогическай дневниктэри оҥорууга, методическай үлэни тупсарыыга олук буолбута. 

Дьокуускайга бастакы уһуйаан историята

1920 сыл күһүнүгэр Дьокуускайга «Детский труд» оҕо саада аһыллыбыта. Ити түгэнтэн ыла өрөспүүбүлүкэҕэ оскуола иннинээҕи үөрэхтээһин систиэмэтэ сайдан барбыта.

Манна 4-тэн 8-гар диэри саастаах оҕолору ылбыттара, кинилэри гигиенаҕа, сиэр-майгы быраабылаларыгар үөрэтэллэрэ. Бырагыраама баай этэ: остуоруйа ааҕыыта, хоһоону үөрэтии, уруһуй, экскурсиялар.

1922/23 сылларга оҕо саада куорат киинигэр Парняков дьиэтигэр баара, онно 43 оҕо сылдьыбыта.

1926/27 сылларга оҕо саада куортамнаммыт дьиэҕэ баар буолан, сүрүннээн Талоозёрнай оройуонун оҕолорун хааччыйара, онно 79 оҕо сылдьара.

1930 сыллаахха “Деттруд” диэн ааттанан үлэһит дьон олорор сиригэр чугас баара, кинилэри өйүүр оҕо саадыгар кубулуйбута.

1931/32 сылларга Курашова уулуссатын 18 нүөмэригэр баара.

1935 сыллаахха сэттэ киһилээх кэлэктиип куорат 90 кырачаан оҕотун иитэн барбыта.

Систиэмэ төрүттэниитигэр турбут бастакы дириэктэрдэр уонна уһуйааччылар А.П. Фурман, А.В. Кугаевская, С.П. Аргунова, О.П. Яблонская, о.д.а. этилэр. 

Сигэ: yakutiamedia.ru сайтка Дьокуускай куорат үөрэх сайдыытын историятын Музейын методиһа Марианна Степановна Табунанова матырыйаалынан.

Тылбаас: Наталья Кычкина