Барытын каадыр быһаарар

Сайынын бастайааннай да, быстах да үлэни көрдөнөөччү, үөрэх кыһаларыгар туох идэлэри бэлэмнииллэрин сэргээччи, билиэн-көрүөн баҕарааччы ордук элбиир. Дьиҥинэн, үлэ аһаҕас миэстэтэ да, санаата сытар үлэтин булбакка сылдьааччы да хара баһаам. Бу кыһалҕаны быһаарыынан, сүрүннээн, СӨ Нэһилиэнньэ дьарыктаах буолуутугар судаарыстыбаннай кэмитиэт, куораттааҕы, улуустардааҕы Нэһилиэнньэ дьарыктаах буолууларын кииннэрэ дьарыктаналлар. Бөдөҥ хампаанньалар бэйэлэрэ эмиэ тустаах хайысхаҕа араас ньымаларынан үлэһит илии көрдөнөллөр.

Олохтоохтор уонна бырамыысыланнас

Урукку өттүгэр төрүт олохтоохтор атын салаалардааҕар үрдүк хамнастаах, социальнай өттүнэн быдан хааччыллыылаах бырамыысыланнас эйгэтиттэн лаппа ыраах, үлэлии киирэртэн туттунар, сэрэхэдийэр буолаллара. Күн бүгүн, кырата, баахта ньыматынан алмаас, көмүс, гаас хампаанньаларыгар үлэлэһэр буоллулар. Онуоха 2017 сылтан өрөспүүбүлүкэ таһымнаах «Олохтоох каадыры – бырамыысыланнаска» бырайыак олоххо киирбитэ төһүү тирэх буолла. Ол курдук, бу бырайыак үлэлээбит кэмигэр аҥаардас АЛРОСА хампаанньаҕа өрөспүүбүлүкэ 22 тыһ. олохтооҕо үлэ булуммутун официальнай иһитиннэрии туоһулуур.

Бу бырайыак, тоҕо эбитэ буолла, былырыын тохтообута. Ол оннугар «Үлэлиир Саха сирэ. Каадырдар» диэн саҥа бырайыак үлэтин саҕалаабыт. Алмаас хампаанньата итиннэ эмиэ үлэлэһэр. Былырыын АЛРОСА «Хаһаайыстыбаннай актыыбын» сугулааныгар АЛРОСА, СӨ Нэһилиэнньэ дьарыктаах буолуутугар киинэ, Геология министиэристибэтэ бу бырайыагы олоххо киллэриигэ бииргэ үлэлэһэр туһунан сөбүлэҥҥэ илии баттаспыттара. Бырагыраамаҕа саҥа үлэ миэстэтинэн хааччыйыы, стажировканы тэрийии, анаан үөрэтии, бырамыысыланнас тэрилтэлэрин кытта тус аадырыстаан үлэлэһии киирбитэ. Саҥа бырагыраама үлэлиир бастакы сылыгар олохтоох нэһилиэнньэттэн 3 тыһ. киһини туһааннаах тэрилтэлэргэ үлэҕэ ылар сүҥкэн сорук турбута.

Аны, саха дьонун алмаас салаатыгар ыкса сыһыаран үлэлэтиигэ 1998 с. «Анаабыр алмаастара» хампаанньаны төрүттээбит Матвей Николаевич Евсеев сүҥкэн өҥөтүн бэлиэтиир тоҕоостоох. Олохтоох дьону кустук араас өҥүнэн күлүмнүүр күн тааһын хостуур эйгэҕэ сыһыаран, элбэх киһи олоҕо-дьаһаҕа, уйгута тупсарыгар көмөлөспүтэ – баар чахчы. Санатан эттэххэ, «Анаабыр алмаастара» тэрилтэ төрүттэниэҕиттэн олохтоох нэһилиэнньэ бырамыысыланнаска ыкса үлэлэһэн барбыта. «Анаабыр алмаастара» хампаанньа хара ааныттан тутуспут кэскиллээх хайысхатын бүгүн да тулхадыйбакка тутуһар. Саха сиринээҕи Каадыр киинигэр үлэ миэстэтин билиһиннэриигэ, үлэһит көрдөнүүгэ биир бастакынан кыттыбыт тэрилтэлэр ортолоругар баара. Манна даҕатан эттэххэ, саҥа бырайыак чэрчитинэн ыытыллыбыт бу тэрээһиҥҥэ «ЯПАК» МУП, «Саханефтегазсбыт», «ЯТЭК», ЛОРП» ПАО-лар, «Теплоэнергосервис», «Сахатранснефтегаз» АУо-лар, «УК «Колмар», «Эльгауголь», «Сахаэнерго» АУо-лар, «Соҕурууҥҥу-Үөһээ Дьааҥытааҕы хайа хостуур хампаанньата» курдук бөдөҥ, кыахтаах тэрилтэлэр кыттыбыттара.

Саха дьоно бырамыысыланнаска, алмааска сыстыытын кэпсээн баран хайдах да саха омук чулуу дьонуттан биирдэстэрэ, норуот хаһаайыстыбатын бочуоттаах үлэһитэ, Сунтаар оройуонун бочуоттаах олохтооҕо, хомойуох иһин, билигин биһиги кэккэбитигэр суох Георгий Петрович Яковлевы ахтан ааһар тоҕоостоох. Кини алмааһы кырыылыыр салааны түөн саҕаттан төрүттээн, 1991 с. биир санаалаахтарын кытта «Туймаада Даймонд» хампаанньаны түстээн, саханы алмаас салаатыгар сыһыарбыта. Төһө да кэм-кэрдии аастын, киһи оҥорбут үтүөтэ умнуллуо суохтаах.

Үөлээннээҕэ, «ЭПЛ-Даймонд» төрүттээбит Петр Степанович Федоров кини туһунан: «Георгий Яковлев ырааҕы, кэскили көрөн дьаһанар салайааччы, норуотун бэриниилээх уола этэ. Кини саха норуота сайдыылаах дойдулары кытта экэниэмикэ биир үктэлигэр туруоҕар бүк эрэнэрэ. Биһиги сиртэн хостонор баайдаах сиргэ-уокка олоробут, оттон ол баайтан үчүгэй барыс киирэн, Сахабыт сирэ сайдарын туһугар норуоппут аныгы ырыынак быраабылатынан сатаан туһаныан наада: хостооһуну эрэ сатаабакка, ону таҥастаан-чочуйан, бэлэм табаар оҥорон ырыынакка атыылыан наада», – диэн турар.

Идэҕэ бэлэмниир кыһалар, үлэ аһаҕас миэстэтэ уонна быстах үлэни буларга көмөлөһүү

Соторутааҕыта ыытыллыбыт «Саха сиригэр үлэлээ» вакансиялары билиһиннэрэр, ханнык идэлэргэ үөрэтэллэрин кэпсиир бэстибээлгэ  балай эмэ элбэх тэрилтэ кыттыбыта.

Бырамыысыланнас техникума

Холобур, Саха Өрөспүүбүлүкэ-тигэр баар үөрэх кыһаларын ортотугар 5 ТОП миэстэлээх Дьокуускай-дааҕы бырамыысыланнас техникума 2025-2026 үөрэх дьылыгар сыбаарсык, ювелир, алмааһы кырыылааччы, гаас үлэһитэ, токарь, уот монтера курдук олус наадалаах идэлэргэ үөрэтэрин иһитиннэрэр. Кинилэргэ идэ ылбыттар «ЯТЭК», «Якутскэнерго», «ДьУоХХ», «Саха транснефтегаз», «АЛРОСА», «Якутцемент» курдук бөдөҥ тэрилтэлэргэ үлэ миэстэтин холкутук булуналларын мэктиэлиир. Бу салаалар үлэһиттэрин ыйдааҕа орто хамнаһа 120 тыһ. солк. саҕаланарын санатар.

Абитуриент, болҕой! Бу техникумҥа киирэргэ аттестат орто баалынан күрэстэһэн киирэллэр. ЕГЭ түмүгэ ирдэммэт. Үөрэтии хаачыстыбата үрдүк.

9-с кылаас кэнниттэн маннык идэлэргэ үөрэтэллэр:

– «Мастер по ремонту и обслуживанию инженерных систем ЖКХ». 25 миэстэ баар.

– «Оператор-наладчик металлообрабатывающих станков», 25 миэстэ.

– «Мастер по обработке алмазов», 25 миэстэ.

– «Сварщик», 25 миэстэ

Бу идэлэргэ үөрэнии уһуна – 1 сыл 10 ый.

– Ювелир, 15 миэстэ. Бу идэҕэ 2 сыл 10 ый үөрэтэллэр.

11-с кылаас кэнниттэн, 1 сыл 10 ый үөрэнэргэ:

– «Ювелир», 15 миэстэ.

– «Сварщик (ручной и частично механизированной сварки (наплавки)», 25 миэстэ.

– «Электромонтажник электрических сетей и электрооборудования», 25 миэстэ.

– «Электрослесарь по ремонту оборудования э/станций», 25 миэстэ.

– «Слесарь-наладчик контрольно-измерительных приборов и автоматики», 25 миэстэ.

– «Водоснабжение и водоотведение», 25 миэстэ.

– «Монтаж и эксплуатация оборудования и систем газоснабжения», 25 миэстэ (Бу үөрэххэ 2 сыл 10 ый үөрэниллэр).