Бүгүҥҥүттэн дьэдьэни хомуйуу саҕаланна

Хомуур саҕаланыытын болдьоҕо оройуон географическай балаһыанньатыттан тутулуктаах, ону тутуспат буолуу эппиэтинэскэ тардыллыыга тиэрдиэн сөп, диэн иһитиннэрэр тустаах тэрилтэ. Хонтуруол ойуур салаатыгар (лесничество) сүктэриллэр.

• Дьэдьэн: үгүс оройуоннарга (холобур, Амма, Таатта, Чурапчы) хомуйуу от ыйын 10–15 күннэриттэн саҕаланар.
• Кыһыл уонна хара хаптаҕас: Бүлүү уонна Үөһээ Бүлүү оройуоннарыгар — от ыйын 16–20 күннэриттэн, Мииринэй оройуонугар (хоту) — атырдьах ыйын 7 күнүттэн.
• Сугун: Ленскэй оройуоҥҥа — атырдьах ыйын 10 күнүттэн, Горнайга — от ыйын 30 күнүттэн.
• Уулаах отон: Амма оройуонугар — атырдьах ыйын 21 күнүттэн, Сунтаарга — атырдьах ыйын 25 күнүттэн.
• Кедр эриэхэтэ: Ленскэй улууска хомуйуу атырдьах ыйын 25 күнүттэн саҕаланар.

Ойуурга сылдьан баһаартан сэрэхтээх буолуу уонна санитарнай куттал суох буолуутун быраабылаларын кытаанахтык тутуһар наадатын умнумаҥ!

Дьэдьэн туһата

Саамай минньигэс сыттаах сир аһа. Железо, марганец, медь, цинк — бары анемияҕа олус туһалаахтар. Калий уонна пектин, С битэмиин, фолиевай кислота (В9 битэмиин) бааллар. Маны таһынан В1, В2, РР, Е битэмииннэр, пантотеновай кислота (В5 битэмиин) бааллар. Дьэдьэҥҥэ элбэх биофлавоноид (Р битэмиин) баара биллэр.

Дьэдьэни организм түргэнник ылынар, ис уорган үлэтэ тупсар. Пектин холестерин таһымын намтатар. Дьэдьэн битэмииннэрин састаабынан лимоҥҥа олус маарыҥныыр эбит.

Дьэдьэн сүмэһинэ, настойката, аһа ис уорган ыарыыларын сэрэтэр кыахтаах, гастрикка, язваҕа туһалаах. Үөстэригэр, бүөрдэригэр таастаахтарга кытта дьэдьэни сиэтиэххэ сөп. Хаан баттааһынын түһэрэр, сүһүөх ыарыытын мүлүрүтэр.

Микробтары утары күүскэ охсуһар. Күөмэй ыарыытыгар сайҕаныахха сөп. Ону таһынан, кыра бааска, хайа тардыыга дьэдьэнинэн сотуннахха баас сотору оһор. Экземаҕа майгынныыр тирии бааһыгар, сирэй тириитин эбирин суох оҥорорго туттуохха сөп.

Барыанньа оҥорон хаһаанарбыт таһынан, дьэдьэни күҥҥэ, салгыҥҥа хатаран эмп оҥостуохпутун сөп.