02.04.2026 | 15:27 | Просмотров: 78

«Айболит луохтуур», «Суундьукку», «Таракаанырба»...

Оҕо сааспыт тапталлаах суруйааччыта Корней Иванович Чуковскай айар эйгэҕэ бастаан суруналыыс уонна литературнай кириитик быһыытынан киирбитэ. Ол эрээри биир айан кини олоҕун тосту уларыппыта, оҕолорго суруйар уонна кэпсиир талаанын арыйбыта. 
«Айболит луохтуур», «Суундьукку», «Таракаанырба»...
Ааптар: Айыына Ксенофонтова
Хаартыска: СӨ Национальнай бибилэтиэкэтин электроннай каталогуттан
Бөлөххө киир

Биирдэ кини уолун кытта Петербургтан поеһынан айаннаан испиттэр. Оҕото улаханнык ыалдьыбыт эбит. Ол иһин кырачаанын аралдьытаары, крокодил туһунан остуоруйаны айан кэпсээбит. Уолчаана бэркэ болҕойон истибит.

Хас да күн ааспыт. Корней Иванович ол туһунан таһыччы умнан сырыттаҕына, оҕото санаппыт. Кырачаан аҕата тугу кэпсээбитин ымпыгар-чымпыгар диэри өйдөөн хаалбыт эбит. Ити курдук «Крокодил» остуоруйа күн сирин көрбүт уонна 1917 сыллаахха бэчээттэммит.

«Мойдодыр» хоһоону билэҕит? Суруйааччы тапталлаах кыыһа кыра сылдьан суунуон баҕарбат, сырыы аайы ый-хай бөҕөнү түһэрэр эбит. Онон айымньы сюжета таҕыстаҕа ол. Манна даҕатан эттэххэ, Арассыыйа уонна Белоруссия куораттарыгар Мойдодырга аналлаах пааматынньыктар бааллар. Холобур, Москва Сокольники пааркатыгар, Песочнай аллеяҕа турар.

Алтынньы 15 күнүгэр Аан дойдутааҕы илии суунуу күнэ бэлиэтэнэр. Бу күн оҕолорго Мойдодыр ыалдьыттыыр, араас аахсыйалар биллэриллэллэр, илии суунар туһалааҕын кэпсииллэр. 

Чуковскай олоҕуттан интэриэһинэй чахчылар:

1. Кини дьиҥнээх аата – Николай Васильевич Корнейчуков. Өрөбөлүүссүйэ кэнниттэн аатын уларыппыт, Корней Иванович Чуковскай диэн буолбут.

2. Сэбиэскэй Сойууска уонна Арассыыйаҕа саамай элбэхтик бэчээттэнэр ааптар. 2017 сыл түмүгүнэн кини кинигэлэрэ 2 мөлүйүөнтэн тахса ахсаанынан бэчээттэнэн тахсыбыттара бэлиэтэнэр.

3. Кини оҕолоро Николай Корнеевич Чуковскай уонна Лидия Корнеевна Чуковская эмиэ суруйааччы буолбуттара.

4. Чуковскай айымньыларынан 30-ча мультик уонна уус-уран киинэ уһуллубут.

5. Талааннаах тылбаасчыт быһыытынан киэҥник биллибитэ. Артур Конан Дойл, Редьярд Киплинг, Даниэль Дефо, Герберт Уэллс уонна да атын ааптардар айымньыларын нууччалыы саҥардыбыта.

6. Оҕо сааһын баҕа санаата – Австралияҕа олоруу. Ол иһин английскай тылы баҕа өттүнэн үөрэппит.

7. 2014 сыллаахха Санкт-Петербург куоракка саҥа аһыллыбыт уулуссаҕа Корней Чуковскай аатын иҥэрбиттэр. 

8. 1992 сыллаахха сахсырҕа саҥа көрүҥүн «муха-цокотуха» диэн ааттаабыттар.

Биһиги суруйааччыларбыт Корней Чуковскайы сахалыы саҥардыбыттара. Ол курдук, Архип Абаҕыыныскай «Суундьукку» («Мойдодыр»), Константин Туйаарыскай «Таракаанырба» («Тараканище»), «Сөдүөрэ үлүгэрэ» («Федорина горе»), С.А. Саввин-Күн Дьирибинэ «Айболит луохтуур» («Доктор Айболит»)  айымньыларын тылбаастаабыттара.

Сонуннар

16.04.2026 | 09:53
Тииҥ суорҕан

Ордук ааҕаллар

Дүпсүҥҥэ оҕо аймах космонавтика эйгэтигэр үүнэр-сайдар
Сонуннар | 12.04.2026 | 09:56
Дүпсүҥҥэ оҕо аймах космонавтика эйгэтигэр үүнэр-сайдар
Муус устар 12 күнэ – Космонавтика күнэ. 65 сыл анараа өттүгэр космонавтар Юрий Гагарин уонна Герман Титов космоска көтөн, бар дьону үөрдүбүт күннэрэ.
Ини-бии Каратаевтар турнирдара ситиһиилээхтик ааста
Сонуннар | 15.04.2026 | 12:42
Ини-бии Каратаевтар турнирдара ситиһиилээхтик ааста
«Киин куорат» таһаарыы «Айар Уустар» креативнай индустрия колледжын туһунан  сырдатарыгар бу үөрэх кыһатын преподавателэ Ирина Каратаева өрүү көмө буолар. Бу сырыыга, суруналыыс иилэ-хабан ылар «ыарыытынан», Ирина Степановна аймах-билэ дьонугар буолбут оҕолорго сүүрүүгэ турниры кэпсиибит.
«Сулус» космическай хараабыл
Сонуннар | 13.04.2026 | 13:00
«Сулус» космическай хараабыл
«Түмэл киэн туттар бырайыага» бүгүҥҥү ыалдьыта  – Уус Алдан Дүпсүн нэһилиэгэр баар И.Д. Жирков  аатынан  Космонавтика уонна авиация түмэлэ.
Сулустар кэпсииллэр: Муус устар 13 – 19 күннэрэ
Сынньалаңңа | 13.04.2026 | 07:00
Сулустар кэпсииллэр: Муус устар 13 – 19 күннэрэ
Бараан Нэдиэлэ саҕаланыытыгар үктэл оҥосто сылдьыбыт буоллаххына, иккис аҥаарыгар хайыы үйэ онтон ыстаныахтааххын. Тыыҥҥын ыла түс – инниҥ хоту соһуччу ойорго бэлэмнэн. Ол гынан баран дьыалаҕа төһө да улахан табыллыы баарын иһин, сүрүн кыһалҕалар быһаарыллыбакка хаалыахтарын сөп уонна, кыралаан да буоллар, кэлин бэйэлэрин санатыахтара. Бэйэҥ дьайыыгын кистэлэҥҥэ тутан олор, бу...