Атырдьах ыйын билгэтэ

Талах хайдах үүммүтүнэн кэлэр кыһын хаар халыҥын билгэлииллэр. Ый ардаҕа икки: сайыны иэҕэр самыыр (Ылдьыын), өксүөн түһүүтэ (Ыспааһап).

Тыала биир: оту-маһы орохсутар тыал.

Атырдьах ыйын 2 күнэ – ардаатаҕына, күһүнэ өксүөн, курааннаатаҕына, күһүнэ кураан буолар.
Атырдьах ыйын 2 күнэ – куйаас аны түспэт, сөтүөлээһин уурайар.
Атырдьах ыйын 2 күнэ – Ылдьыын. Бурдук буһар. Түүн хараҥаран барар, кус оҕото көтөр.
Атырдьах ыйын 10 күнэ – Моонньоҕон буһар.
Атырдьах ыйын 14 күнэ – бастакы Ыспааһап, Ыспааһаптар ардахтара түһэр. Хотуур ортото. Ыҥырыа мүөт таһаарара уурайар.
Атырдьах ыйын 19 күнэ – Иккис Ыспааһап. Хаһыҥ түһэр.
Атырдьах ыйын 21 — 23 күнэрэ – Аан Дьааһыҥҥа анаан туом толоруохха сөп.
Атырдьах ыйын 21 күнэ – Халлаан ыйын эргэтэ кэрэниитэ саҕаланар. Сити күн дьыл хайдах туруктаах да, тохсунньуга эмиэ үкчү оннук.
Атырдьах ыйын 23 күнэ – ардаатаҕына, күһүн уһун дииллэр.
Атырдьах ыйын 29 күнэ – Үһүс Ыспааһап. От үлэтэ үмүрүйэр. Ый бүтүүтэ оту-маһы орохсутар тыал түһэр. Эһиил үчүгэй дьыл кэлиэх буоллаҕына от кэнчээрилиир.