Ат сүүрдээччи Сайынаара Саввинова

Сайынаара биэс оҕолоох Саввиновтар саамай кыралара, мурун бүөтэ кыысчааннара эбит, 5-с кылааһы бүтэрбит. Дьиэ кэргэн сыспай сиэллээҕи, хороҕор муостааҕы иитиинэн дьарыктанар, ону тэҥэ ат сүүрдүүтүнэн үлүһүйэр:

– Арылхан диэн убайым – 2-с кылаастан, оттон Витя 5-с кылаастан ат сүүрдүбүттэрэ. Кинилэр Бүлүү бөлөх улуустарыгар сүүрүүлэр, Олоҥхо ыһыаҕын күрэхтэрин кыайыылаахтара. Оттон биир убайым Эрэл акка сыстыбат, кини 9-с кылааһы бүтэрдэ, бэйэтэ туспа интэриэстээх –  историяны, политиканы наһаа билэр, быһаарсар, быйыл өрөспүүбүлүкэтээҕи лицейгэ киирэр. Эдьиийим Нарыйа ыллыыр-туойар, илиитигэр дьоҕурдаах, кини эмиэ 9-с кылааһы бүтэрдэ.

Тамалакаан орто оскуолата – улуус биир бастыҥ оскуолата. Араас олимпиадаларга, күрэхтэргэ оскуолабыт үөрэнээччилэрэ бастакы күөҥҥэ сылдьаллар. Кылааспытыгар 10-мут эрэ – бары наһаа иллээхпит, эйэлээхпит.

Ийэм Марианна Афанасьевна идэтинэн иитээччи, бастыҥ общественница, нэһилиэк Сэбиэтин дьокутаата, улуус дьахталларын сэбиэтин чилиэнэ, чөл олоҕу тутуһар, пропагандалыыр, биһиэхэ барыбытыгар холобур буолар олоххо көхтөөх киһи. Биһигини кыра эрдэхпититтэн кырдьыксыт, үлэһит буоларга такайар, “үөһээттэн таңара барыбытын көрөн турар” диэн мэлдьи үөрэтэр. 

Аҕам Александр Семёнович өр сылларга ОДьКХ гаас котельнайыгар операторынан үлэлээн биэнсийэҕэ тахсан баран билигин оскуолаҕа харабыллыыр. Иллэҥ кэмигэр сылгы иитиитинэн, ат баайыытынан дьарыктанар. Кини олус кэпсэтинньэҥ, элэккэй, дьоҥҥо үтүөнү эрэ баҕарар киһи, Саха сирин араас муннуктарыттан сылгыһыттары кытта табаарыстаһар, билсэ олорор. Мин кинини олох кыра эрдэхпиттэн батыһа сылдьабын.

 

Сайынаараны сылгыга аҕата  Александр Семёнович сыһыарбыт. Кыысчаан аҕатын батыһа сылдьан сылгыны көрөргө-истэргэ, харайарга, аты ыңыырдыырга, үүннүүргэ үөрэммит. Кыһын, саас сиргэ баран сылгылары аһатыы түбүктээх үлэтэ Сайынаарата суох буолбат эбит.

– Бэйэм тапталлаах анал атым – Монгол. Наһаа өйдөөх, күрүө аанын эҥин бэйэтэ арыйар, көҥүл киирэр-тахсар "киһи". Ат сүүрдүүтүгэр быйылгыттан саҥа кытынным. Ол иһин бу диэн улахан ситиһиим суох, саҥа саҕалаатым. 4800 миэтэрэҕэ иккитэ ат сүүртүм, онно сиһим син сылайбыта.  Монгол дистанцияттан туораабакка, этэҥҥэ түмүктээбитэ.

“Улааттаххына тыа сиригэр олоруоҥ этэ дуу, куоракка көһүөҥ этэ дуу?” – диэн ыйытыыга кыысчаан бэрт чобуотук: “Билиҥҥитэ билбэппин. Улааттахпына туох буоларбын үчүгэйдик быһаарына иликпин. Кыра эрдэхпиттэн ыллыырбын-туойарбын сөбүлүүбүн. Араас улуустааҕы, регионнааҕы ырыа күрэхтэрин лауреаттарабын.

Ат сүүрдүүтүнэн салгыы дьарыктаныам. Быйыл 4 аты баайдыбыт, олору бэйэбит иитэбит. Ол аата кинилэр инникитин сүүрүк ат буолуохтаахтар, кинилэри ким эрэ сүүрдүөхтээх буоллаҕа,” – диэн хоруйдаата.

 

***

Маны таһынан Сайынаара уу сахалыы ып-ыраастык кэпсэтэр, санаатын наһаа үчүгэйдик сааһылаан тиэрдэр, нууччалыы тылы кыбыппатын да кэриэтэ эбит. Оннук оҕо билигин чахчы сэдэх көстүү буолла. Онон кинини кырачаан жокей быһыытынан эрэ буолбакка, ийэ тылын иҥэринэн сылдьан сахалыы ыраастык саҥарар оҕо быһыытынан эмиэ сөҕүөххэ-махтайыахха, хайҕыахха сөп эбит.