07.04.2026 | 08:00 | Просмотров: 154

Аҕалар эмиэ төлөбүрдэри уонна чэпчэтиилэри ылар бырааптаахтар

Сахабыт сиригэр муус устар бастакы өрөбүлүгэр Аҕа күнүн бэлиэтээтибит. Үгэс курдук социальнай өйөбүллэр ийэни кытары сибээстээх эбит буоллахтарына, сокуон аҕаларга эмиэ өйөбүл киэҥ испииһэгин мэктиэлиир.
Аҕалар эмиэ төлөбүрдэри уонна чэпчэтиилэри ылар бырааптаахтар
Ааптар: Киин Куорат
Хаартыска: СИА
Бөлөххө киир

Дьэ онон аҕаларга ханнык көмө оҥоһулларын билсиэххэ.

1. Оҕону көрөн олорууга уоппуска уонна босуобуйа

Аҕа, эмиэ ийэ курдук, оҕону көрөн олорор уоппуска оҥотторор уонна онно босуобуйа ылар бырааптаах. Онуоха үлэ биэрээччигэ икки сайабылыанньаны суруйуон наада, биирэ – уоппускаҕа, иккиһэ – ыйдааҕы төлөбүрү анатарга.

Босуобуйа уоппуска бастакы күнүттэн оҕо балтараа сааһын туолуор диэри төлөнөр.

2. Оҕо ыарыйдаҕына төлөбүр

Оҕо ыарыйдаҕына, аҕа төлөбүрдээх больничнай ылыан сөп.

Төлөбүр кээмэйэ оҕо сааһыттан уонна страховка ыстааһыттан тутулуктаах:

• 7-гэр диэри саастаах оҕону көрөргө – орто хамнастан 100%;

• 8 саастарыттан үөһэ – бастакы 10 күҥҥэ 60%-тан 100%-ҥа диэри, салгыы – тастан эмтэниигэ 50%-ҥа диэри.

Төлөбүрдээх больничнай болдьоҕо:

• сылга 60 күҥҥэ диэри (ыарахан ыарыыга 90 диэри) – 7-гэр диэри саастаах оҕолорго;

• сылга 45 күҥҥэ диэри – 7-тэн 15-гэр диэри саастаах оҕолорго;

• сылга 120 күҥҥэ диэри – инбэлиит оҕону көрөргө.

3. Аҕа хапытаала

Кэккэ түгэннэргэ аҕа эрэ өйөбүл миэрэтинэн оҥорторуон сөп. Ол курдук, ийэ «ийэ хапытаалын» ылар быраабынан туһанар кыаҕа суох буоллаҕына, «аҕа хапытаалын» ылар кыах үөскүүр.

4. Эрэгийиэн өйөбүл миэрэлэрэ

Федеральнай мэктиэлэри таһынан эрэгийиэннэр өйөбүл эбии миэрэлэрин, ол иһигэр аҥаардас аҕаларга, оҥороллор. Ол иһигэр:

• оҕо саадыгар ороскуоту төннөрүү;

• хомунаалынай төлөбүргэ чэпчэтиилэр;

• оскуолаҕа босхо эбэтэр чэчпэтиилээх аһылык;

• үөрэх кинигэлэринэн хааччыйыы;

• дьиэ-уот атыылаһарга чэпчэтиилэр;

• чэбдигирдэр лааҕырдарга путевка сыанатын төннөрүү.

Усулуобуйалары уонна дьаһаллар испииһэктэрин туһунан сиһилии олорор сиргитигэр баар нэһилиэнньэ көмүскэллээх буолуутун социальнай уорганнарыттан уонна Социальнай пуонда салааларыттан билсиэххитин сөп.

5. Элбэх оҕолоох аҕаларга үлэҕэ киирии мэктиэлэрэ

Элбэх оҕолоох аҕаны үлэ биэрээччи, соҕотох иитээччи буоллаҕына уонна үс уонна онтон элбэх сокуоннай саастарын ситэ илик оҕолоруттан биирдэстэрэ үс сааһын туола илик түгэнигэр, үлэтиттэн устуо суохтаах.

Ону таһынан, маннык аҕаларга сыл аайы төлөбүрдээх уоппуска бэриллэр, табыгастаах кэми аҕа бэйэтэ талар – кыра оҕото 14 сааһын туолуор диэри.

6. Аҥаардас аҕаларга эбии үлэ бырааптара

Үлэ сокуона аҥаардас аҕаларга туспа мэктиэлэри эмиэ биэрэр:

• аҕа сөбүлэҥэ суох түүҥҥү үлэҕэ сырытыннарыы бобуллар;

• оҕо 5 сааһын туола илик буоллаҕына, аҕа сөбүлэҥэ суох командировкаҕа ыытыы;

• аҥаардас аҕа өрөбүллэргэ уонна бырааһынньыктарга үлэттэн аккаастанар бырааптаах;

• 14 сааһыгар диэри оҕону эбэтэр 18 сааһыгар диэри инбэлиит оҕону иитэр аҥаардас аҕа үлэттэн уһуллууттан көмүскэллээх (сорох түбэлтэлэртэн ураты);

• 14 күҥҥэ диэри эбии төлөбүрэ суох уоппуска ылар бырааптаах;

• толорута суох үлэ бириэмэтин анаттарар бырааптаах;

• 3-гэр диэри саастаах оҕону көрөн олорорго уоппуска ылар быраап.

7. Биэнсийэҕэ эрдэ тахсыы

8-с сааһыгар диэри инбэлиит оҕону ииппит аҕалар эрдэ биэнсийэҕэ тахсар бырааптаахтар (ийэтэ бу быраабын туһамматах буоллаҕына).

Бу түгэҥҥэ аҕа 20 сылтан итэҕэһэ суох үлэ ыстаастаах уонна 55 сааһын туолбут буолуохтаах.

Дьокуускай куорат Дууматын пресс-сулууспата

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Олоҥхо ыһыаҕын үтүө түмүктэрэ
Сонуннар | 09.07.2026 | 10:43
Олоҥхо ыһыаҕын үтүө түмүктэрэ
Үс күннээх, үс түүннээх Олоҥхобут ыһыаҕа Кэбээйи сиригэр-уотугар  үрдүк таһымнаахтык ааста. Талба талааннаах, уран тарбахтаах, маһы ыллатар, тимири уһаарар бастыҥ дьон тоҕуоруһа мустаннар, быыстапка оҥорон, дьон-сэргэ көрүүтүгэр тахсаллар.
«Бадараан шоу» – Тааттаҕа
Сонуннар | 08.07.2026 | 13:00
«Бадараан шоу» – Тааттаҕа
Сайыҥҥы куйаас күннэргэ үгэс курдук Тааттаҕа ыытыллар “Бадараан шоу” бырайыак туһунан “Киин куорат” сүрүн тэрийээччи уонна судьуйа Мичил Харитоновы кытта кэпсэттэ.
Айыы кыһатыгар үтүө тыын фонтана арылынна
Сонуннар | 13.07.2026 | 13:10
Айыы кыһатыгар үтүө тыын фонтана арылынна
«Айыы кыһата» национальнай  гимназия тиэргэнигэр сахалыы фонтан арыллыбыт. «Киин куорат» бу туһунан оскуола салалтатыттан билистэ.
100 баалга – 28 үөрэнээччи!
Сонуннар | 10.07.2026 | 16:00
100 баалга – 28 үөрэнээччи!
Бүгүн Ил Дархан Саха Сирин киэн туттуутун – Биир кэлим эксээмэни 100 баалга туттарбыт выпускниктары, олимпиада кыайыылаахтарын уонна колледж, техникум бастыҥнарын чиэстээтэ.