«5» сыананы тардан ылыы, «халяваны» ыҥырыы (эксээмэн туттарааччыларга норуот сүбэлэрэ)

Манньыатынан «5» сыананы тардыы  

Биэс солкуобайдаах тимир харчыны ылан, тилэҕиҥ анныгар уктаҕын. Сураҕа, маннык гынан «5» сыананы тардан ылаҕын. Сүрүнэ диэн хаҥас тилэҕиҥ анныгар харчы хотойдоох өттүн үөһэ уктуохтаах эбиккин. Итиэннэ: «Миигинниин буол уонна «5» сыаната аҕал!» – диэн ботугуруох тустааххын. Аны туран, эксээмэҥҥэ бараргар ханнык баҕарар аан боруогун хаҥас атаххынан эрэ атыллыахтааххын. Долгуйан, умнан кэбиһээйэҕин.

«Халяваны» ыҥырыы

Сессия кэмигэр уопсай аайыттан «Халява, приди!» эбэтэр «Халява, ловись!» диэн хаһыытыылларын үгүстүк истэр буолуохтааххыт.

Бу туому эксээмэн иннинээҕи түүн 00:00 чааска оҥоһуллар. Аһаҕас турар түннүгүнэн «зачеткаҕын» быктараҕын уонна: «Халява, приди!» – диэн хаһыытыыгын.

Биири өйдөө: хайаан да сыана туруохтаах сирэйин арыйан туруохтааххын. Дьэ, ол кэннэ киниискэҕин сабаҕын уонна сыттыгыҥ анныгар уктаҕын. Өссө сорохтор «халява» куотан хаалыа диэн «зачеткаларын» сабынан баайаллар үһү.

Куһаҕаны үрэн үүрүү

Өссө бүтэй уонна төгүрүк быһыылаах киэргэллэр харысхал буолаллар диэн санаа баар. Эксээмэҥҥэ барыаҥ иннинэ биһилэххин, бөҕөххүн (браслет) эбэтэр сыапачыкаҕын илиигэр ылан үрэҕин уонна кэтэн кэбиһэҕин. Маннык гынан харысхал оҥостоҕун, куһаҕаны үүрэҕин.

Ситиһиини куоттарбат туһугар

Эксээмэн иннигэр түүппүлэҥ эбэтэр кроссовкаҥ уллуҥун туох эмэ сыстаҥнаһынан сотоҕун, бу – табыллыыны тардар ньыма. Маннык гыннаххына, аара суолга баран иһэн ситиһиини куоттарбат үһүгүн.  

Хаҥас эрэ илиинэн

Эксээмэн буолар күнүгэр ороҥҥуттан хаҥас атаххынан тураҕын. Хаҥас эрэ илиигинэн суунаҕын, баттаххын тараанаҕын. Дьиэҕиттэн хаҥас атаххынан тахсаҕын, кэбиниэт боруогун эмиэ ити өттүгүнэн атыллыыгын. Биллэн турар, эксээмэн билиэтин эмиэ хаҥас эрэ илиигинэн тардан ылаҕын.

Учебнигы сыттанан сытыы

Эксээмэн иннинээҕи түүн учебниккын сыттыгыҥ анныгар уктан утуйаҕын. Сорохтор өссө конспектарын кытта укталлар. Сураҕа, маннык гыннахха, эксээмэҥҥэ тугу барытын өйдүүр буолар үһүгүн.

«5» сыана сыстыганнаах

Сорохтор эксээмэн иннигэр туйгун үөрэхтээхтэрдиин алтыһыҥ дииллэр. Оннук гыннахха, «5» сыана эйиэхэ эмиэ сыстар үһү.

***

Чэ, баҕар, кимиэхэ эрэ күлүүлээх буолуо, ол эрээри бу устудьуоннарга уонна үөрэнээччилэргэ киэҥник тарҕаммыт билгэлэр. Итэҕэйэргит-итэҕэйбэккит – бэйэҕит көҥүлгүт.