2026 сылга биэнсийэ хаһан, кимиэхэ, төһөнөн үрдүүрэ

Страховой биэнсийэ

РФ страховой биэнсийэ 2026 с. тохсунньу 1 күнүттэн 7,6 % индексацияланар. Бу индексация үлэлиир, үлэлээбэт да биэнсийэлээххэ барытыгар дьайар.

*Биэнсийэ ааҕыллыытыгар туттуллар биэнсийэ 1 коэффициена (баала) 2026 сылга 156 солк. 76 харчыга тэҥнэһиэ (Быйылгы баал 145 солк.69 харчы этэ).

*Оттон биэнсийэ фиксированнай төлөбүрэ 9 тыһ. 584 солк. тэҥнэһиэ (Быйыл 8 тыһ. 907 солк. 7 х. этэ).

Социальнай биэнсийэ

Бу көрүҥ биэнсийэлэр уонна судаарыстыба хааччыйар биэнсийэлэрэ 2026 сыл муус устар 1 күнүттэн 6,8 %  үрдүөхтээхтэр.

- Социальнай биэнсийэни оҕо эрдэхтэриттэн инбэлииттэр уонна оҕо инбэлииттэр ылаллар.

- Кырдьаҕаһынан социальнай биэнсийэ үйэлэригэр үлэлээбэтэх эбэтэр страховой биэнсийэни ааҕарга булгуччу ирдэнэр страховой ыстаастара уонна коэффициеннэрэ тиийбэт дьоҥҥо ананар.

- Судаарыстыбаннай биэнсийэни, холобур, «Блокадаҕа олорбут Ленинград олохтооҕо» диэн анал бэлиэнэн наҕараадаламмыттар, радиациялаах саахалтан эмсэҕэлээбиттэр ылаллар.

*Индексация быһа ааҕыллар, сайабылыанньа суруйуу ирдэммэт.

Байыаннай биэнсийэ

Байыаннай сулууспалаахтар биэнсийэлэрэ кырдьаҕаһынан тахсар страховой биэнсийэттэн атыннык суоттанар. Дьиҥинэн, байыаннай биэнсийэни сулууспалаабыт кэм иһин (за выслугу лет) бэриллэр биэнсийэ биир көрүҥэ буолар дииллэр. Байыаннай сулууспалаах ыла сылдьыбыт харчынан төлөбүрүттэн (денежное довольствие) тутулуктанар. Ол курдук, байыаннай биэнсийэни ааҕан таһааралларыгар сулууспалаабыт кэмигэр (чиэски, ыраах, үрдүк хайалаах сиргэ уонна ураты усулуобуйаҕа сулууспалаабытыттан тутулуга суох) ыла сылдьыбыт байыаннай дуоһунаһын уонна сыбаанньатын акылааттара уонна ый ахсын ааҕыллар надбавката (эбии ааҕыыта) эбэтэр үлэ сылларын иһин эбии ааҕыллар бырыһыана (за выслугу лет) учуоттанар.

Бу төлөбүр эмиэ сыллата индексацияланар.

Сыл саҕаланыыта харчынан төлөбүр (денежное довольствие) коэффициена 93,59 %-ҥа диэри үрдүө.

*Байыаннай биэнсийэ 2026 сыл күһүнүгэр үрдүүрэ сабаҕаланар. 

Үлэлиир биэнсийэлээххэ

2026 сыл атырдьах ыйыгар биэнсийэлэнэн да баран официальнайдык үлэлии сылдьааччыларга, үлэлиир тэрилтэлэрэ бу иннинээҕи сыл Социальнай пуондаҕа төлөөбүт страховой усунуостарын кээмэйиттэн тутулуктанан, биэнсийэлэрэ эбиллиэ. О.э. эбиллии биэнсийэлээх аахсар хамнаһыттан, төһө ый үлэлээбититтэн, СФР төлөөбүт усунуоһун кээмэйиттэн тутулуктаах. Маны эмиэ СФР бэйэтэ быһа ааҕар.

1-кы группалаах инбэлиит уонна 80 сааһын туолар биэнсийэлээххэ

Бу дьыл ахсынньытыгар биитэр кэлэр сыл 80 сааһын туолар дьоҥҥо, ону тэҥэ 1-кы группалаах инбэлиит статуһун ылбыттарга страховой биэнсийэ фиксированнай төлөбүрэ икки бүк үрдүүр. Онуоха өскөтүн гражданин 1-кы группалаах инбэлиит буолан фиксированнай төлөбүрэ хайыы үйэ үрдээбит түгэнигэр, кини 80 сааһын туоллаҕына да, фиксированнайа иккистээн үрдээбэт. Ол эбэтэр икки төрүөттэн бииригэр эрэ үрдүүр.

Биэнсийэҕэ эбии ааҕыы

Биэнсийэлээх дьон кыайан үлэлиир кыаҕа суох (нетрудоспособнай) чугас киһилэрин көрөр-харайар түгэннэригэр, кинилэр бэйэлэрин биэнсийэлэригэр эбии төлөбүрү аахтарар бырааптаахтар. Чугас киһи диэҥҥэ, холобур, биэнсийэлээх сокуоннай сааһын туола илик оҕото, сиэнэ, инитэ-биитэ, эдьиийэ-балта киирсэллэр. Өскөтүн эпиэкэҕэ (көрөр-харайар) баар киһилэрэ күнүскү үөрэххэ үөрэнэр буоллаҕына, кини 23 сааһын туолуор диэри эбии ааҕыы оҥоһуллар кэмэ уһаан биэрэр. Арай оҕо чахчы устудьуон буоларын кэрэһилиир ыспыраапка ирдэниэ.

Эбии ааҕыы (доплата) кээмэйэ биэнсийэлээх көрүүтүгэр-истиитигэр хас чугас киһи баарыттан тутулуктаах. Соҕотох буоллаҕына – биэнсийэ фиксированнай кээмэйин үс гыммыт биирэ эбиллэр. Икки иитиллээччилээххэ – эбии төлөбүр икки бүк үрдүүр. Оттон көрөр-харайар дьоно үс уонна онтон элбэх буоллаҕына, биэнсийэ фиксированнай төлөбүрүн 100 бырыһыаныттан үрдүк буолар.

Үгэс курдук, итинник эбии ааҕыыны аан бастаан биэнсийэҕэ тахсарга тута оҥорторуллар. Ол гынан баран олоххо араас буолар. Биэнсийэлээх кырдьаҕас хаһан баҕарар кыайан үлэлиир туруга суох чугас киһитин көрөр-истэр кыһалҕаланыан сөп. Оннук түгэҥҥэ ол туһунан СФР-га сайабылыанньа суруйуохтаах. Онно кини иитимньитигэр киирбит чугас киһилээҕин кэрэһилиир докумуоннары холбуу туттарыахтаах.