2025 сыл спорка түмүгэ

2025 сыл спорка лауреаттарын чиэстээһин «Сэргэлээх уоттара» Култуура киинигэр үрдүк тэрээһиннээхтик ыытылынна. Бырааһынньыктыы киэргэтиллибит сцена экраныгар Сахабыт сиригэр ааспыт сыл физкултуураҕа уонна спорка ситиһиилэрэ, кыайыылар долгутуулаах чаҕылхай түгэннэрэ көрдөрүллэн, спорт быйылгы дьоруойдарын, кэлбит ыалдьыттары сүргэлэрин көтөхтө, бастыҥнарбытынан киэн туттуу туругун үөскэттэ.

Оҕо, ыччат спордугар, доруобуйаларыгар хааччахтаах адаптивнай спорка, улахан спорка, өрөспүүбүлүкэ, Арассыыйа, Европа, аан дойду түрбүөннээх добун түһүлгэлэрин, Ытык Күөлгэ буолан ааспыт Манчаары XXII Спартакиадатын, ГТО нуормаларын туттарыы  күүрээннээх түгэннэрэ, «земскэй тренер» бырагыраама, физкултуура уонна маассабай спорт көрдөрүлүннүлэр.

СӨ Бырабыыталыстыбатын Бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Сергей Васильевич Местников эҕэрдэ тылыгар ааһан эрэр сыл спорка сүрүн түмүктэрин уонна соруктарын билиһиннэрдэ. Үгүс хамсатыылаах дьаһаллар кэккэлэригэр аныгы ирдэбилгэ эппиэттэһэр инфраструктураны тэрийии чэрчитинэн Ытык Күөлгэ, Дьокуускай куоракка, Бүлүүгэ, Эдьигээҥҥэ улахан тутуулар ыытыллыбыттарын бэлиэтээтэ. 2027 с. Ньурбаҕа Саха сирин норуоттарын IX Cпортивнай оонньууларыгар бэлэмнэнии саҕаламмыт. Нэһилиэнньэ физкултууранан уонна спордунан көхтөөхтүк дьарыктанарыгар утумнаах үлэ ыытылларын,  саха төрүт күрэһин көрүҥнэрин сайыннарыыга, чуолаан, мас тардыһыыта, хапсаҕай, хабылык-хаамыска аан дойду таһымыгар тиийбиттэрин, “Көс омуктар” Оонньууларыгар киллэриллэр кыахтаммыттарын бэлиэтээтэ. Манчаары оонньууларын аан дойду сэҥээрэн көрбүтүн, ыччат спордунан көхтөөхтүк дьарыктанарын, Арассыыйа, аан дойду таһымыгар тиийэ конкуренция күүһүрбүтүн, күрэсчиттэр маастарыстыбаларын үрдэтии соруктарын аҕынна. Бэлиэтээн эттэххэ, кэлэр сайын Арассыыйа адаптивнай спорка спартакаиадата Дьокуускайга буолаары турар.

СӨ Аҕа Баһылыгын Ыйааҕынан физическэй култуура уонна спорт эйгэтигэр киллэрбит кылааттарын иһин боксаҕа Арассыыйа спордун үтүөлээх маастара Василий Егоровка, Хаҥалас улууһун оҕо спорт оскуолатын тренерэ Анатолий Петровка, Үөһээ Бүлүү улууһун физическэй култуураҕа уонна спорка управлениетын начаалынньыга Егор Николаевка “СӨ физическэй култуураҕа уонна спорка үтүөлээх үлэһитэ” үрдүк аат иҥэрилиннэ. “Гражданскай килбиэн” бэлиэнэн өрөспүүбүлүкэ сүүмэрдэммит хамаандатын тренерэ Степан Сивцев, 4 №-дээх оҕо спорт оскуолатын дириэктэрэ Альберт Трофимов наҕараадаланнылар. Манчаары аатынан саха дэгит күрэһин киинин дириэктэрэ Геннадий Васильев, Р.М. Дмитриев аатынан ОЭУ көҥүл тустууга тренерэ Гаврил Игнатьев СӨ Бырабыыталыстыбатын грамотатынан бэлиэтэннилэр.

РФ спорка миниистирин сүбэһитэ Сергей Фурсенко СӨ дойдуга биир күүстээх спортивнай регионунан буоларын туһунан эттэ уонна Росспорт 2025 сыл от ыйын 15 күнүнээҕи коллегиятынан дойду хас биирдии күрэсчитигэр сыһыаннаах Арассыыйа спордун этикатын хартията ылыллыбытын билиһиннэрдэ уонна Саха сирин күрэсчиттэрэ ону ылыналларыгар эрэлин биллэрдэ.

“Арассыыйа үтүөлээх тренерэ” үрдүк бэлиэлэри уонна дастабырыанньалары мас тардыһыытын тренердэрэ Николай Константиновка, Иван Готовцевка, “РФ физическэй култуураҕа уонна спорка Бочуоттаах үлэһитэ” бэлиэни СӨ физическэй култуура уонна маассабай спорт управлениетын начаалынньыга Роман Оконешниковка, “Гроссмейтер” үрдүк аат дуобакка аан дойду, Европа чөмпүйүөнэ Тунаара Федороваҕа туттарылыннылар.

СӨ физическэй култуураҕа уонна спорка миниистирэ Леонид Спиридонов сыл устата күрэсчиттэрбит официальнай күрэхтэһиилэртэн 500 араас солотуулаах мэтээли аҕалтаабыттарын, нэһилиэнньэ 62 % физкултууранан уонна спордунан дьарыктанарын бэлиэтээтэ.

“СӨ физическэй култуураҕа уонна спорка бочуоттаах үлэһитэ” бэлиэнэн сүүмэрдэммит хамаанда тренердэрэ Владимир Кириллин, Петр Давыдов, 4 №-дээх оҕо спорт оскуолатын дириэктэрин солбуйааччы Гаврил Трофимов, “СӨ физическэй култуураҕа уонна спорка туйгуна” бэлиэнэн өрөспүүбүлүкэ уонна Уһук Илин остуол тенниһигэр чөмпүйүөнэ, РФ спордун маастара, тренер Василий Румянцев наҕараадаланнылар.

Быйыл саҥа олохтоммут “Биһиги кэммит дьоруойдара” бириэмийэни анал байыаннай дьайыы кыттыылаахтарын олорон эрэ волейболга СӨ уонна Уһук Илин «Аҕа дойдуну көмүскээччилэр” Кубогар күрэхтэһии призердара Игорь Марсуновка, Алексей Антипиҥҥа, Аркадий Дьяконовка, Захар Слепцовка, Илья Борисовка, Егор Котельниковка, Петр Винокуровка, Алексей Сергеевка, Игорь Сольжиграсов кэргэнэ Варвара Гаврильевнаҕа, тренердэр Константин Гаврильевка, Макар Дьяконовка “Алеша” тааҥка мэхээнньик-ыытааччыта, Арассыыйа Дьоруойа Филипп Александрович Евсеев туттартаата.

“Спорка сулууспалааһын иһин” РФ Министиэристибэтин бэлиэтинэн 1981 с. чөмпүйүөннэр баалларын” аан бастаан тэрийбит, өрөспүүбүлүкэ спорка музейын дириэктэрэ Михаил Друзьянов; “ГТО бастыҥ тэрийээччитэ” – “Юные якутяне” тэрилтэ отделын салайааччыта Василий Нестеров; “Бастыҥ спонсор” – “Норд-Голд”  хампаанньа салайааччыта Диана Антонова, “Спорт бастыҥ сырдатааччыта” – СИА кэрэспэдьиэнэ Дьулустаан Сергеев, саха тылынан кэпсиир комментатор Александр Васильев – Көрдүгэн; “Бастыҥ судьуйа” – Манчаары оонньууларын сүрүн судьуйата Николай Цыпандин; “Бастыҥ тренер” – 5 №-дээх спорт оскуолатын дуобакка тренерэ Иван Павлов; “Бастыҥ бэтэрээн-спортсмен” – Арассыыйа Сэбилэниилээх Күүстэрин ытыыга многоборьетын чөмпүйүөнэ, ССРС Дьоруойа Федор Охлопков Бүтүн Арассыыйатааҕы турнирыгар ыраахтан ытыыга кыайыылааҕа Александр Данилов; “Саха сирин киэн туттуута” – Д.П. Коркин турнирын кыайыылааҕа, Ярыгин уонна бырааттыы Хадарцевтар турнирдарын призера Виктор Рассадин; “Бастыҥ спорт оскуолата” – 4 №-дээх оҕо спорт оскуолата (дир. А.И. Трофимов); “Бастыҥ федерация” – чэпчэки атлетика (бэр. А.А. Кырджагасов) анал номинациялары ылаттаатылар.

Олимпийскай уонна олимпийскайа суох спорт көрүҥнэригэр Саха сирин “Бастыҥ спортсменнарынан” – көҥүл тустууга ыччаттарга Европа, Арассыыйа чөмпүйүөнэ, И. Ярыгин турнирын кыайыылааҕа Лев Павлов (тр. Н.Р. Данилов); дзюдоҕа Арассыыйа чөмпүйүөнэ Карина Ефимова (тр. Д. Гомбодорж); кик-боксиҥҥа Арассыыйа призера, Уһук Илин чөмпүйүөнэ Айтал Петров; 100 харахтаах дуобакка аан дойду, Европа  чөмпүйүөнэ Сардаана Апросимова (тр. И.О. Павлов), адаптивнай спорка оҕунан ытыыга Европа, Арассыыйа чөмпүйүөнэ Степанида Артахинова (тр. А.А. Иксман, М.М. Филатов); дьаадыраны анньыыга, диискэни быраҕыыга аан дойду призера, Арассыыйа чөмпүйүөнэ Айаал Сивцев (тр. П.Н. Давыдов); мас тардыһыытыгар аан дойду чөмпүйүөннэрэ Татьяна Баишева, Айсиэн Мигалкин (тр. И.С. Готовцев) ааттаннылар.

Лев Павлов: “Сыл ситиһии-лээхтик ааста. Үрдүк планканы туруоруммутум да, кыаллыбата.  Капрынов, Авелов, Тютрин да лауреатынан буолуохтарын сөп этэ. 2026 с. кыайыылары күүтэбин. Улаатан иһэр курдукпун, бары тургутууну ааһа сылдьабыт. Үчүгэйи күүтэбит, максимально үлэлиэм, оҥоруом. Кыахтаах уолаттар күлүккэ сылдьаллар. Тулууру, бэйэҕэ эрэли баҕарабын.  Улахан кыайыылар кэлиэхтэрэ”.

Иван Павлов: “Лауреат аатын аан бастаан ыллым, үөрүүлээх. Иитиллээччилэрим аан дойдуга, Европаҕа бастаабыттара. Биирдэ пьедесталы барытын ылбыттара, элбэх мэтээли аҕалбыттара. Үчүгэй оҕолор бааллар. Төрөппүттэр, тренер Н.Н. Кычкин, үрдүкү маастарыстыба оскуолатын дириэктэрэ М.Д. Пахомов усулуобуйа оҥорон көмөлөһөллөр”.

Сахабыт сирин күрэсчиттэрэ сылтан-сыл ситиһиилэрин чиҥэтэллэрэ үөрдэр!